Археология ғылымының атасы Әлкей Марғұланның 120 жылдығы
Фото: Ә.Марғұланның мұрағаты
Бүгін Қазақ КСР Ғылым академиясының академигі, қоғам қайраткері – Марғұлан Хақанұлы Әлкейдің туғанына 120 жыл толып отыр, деп хабарлайды Orda.kz.
Ол Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген ғылым қайраткері, археолог, этнограф, шығыстанушы, тарихшы, филолог, әдебиеттанушы, өнертанушы.
Көрнекті ғалым 1904 жылы 11 мамырда Баянауылда дүниеге келген.
- Еңбек жолында Әлкей Марғұлан материалдық мәдениет пен көне өнер ескерткіштерін, әдебиет мәселелері мен қазақ халқының тарихи-қаһармандық эпостарын зерттеді.
- Орталық Қазақстанға, Сырдария, Талас және Шу өзендерінің бассейндеріне көптеген археологиялық және этнографиялық экспедициялардың ұйымдастырушысы және жетекшісі болды.
- Академик Ә. Марғұлан Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы жұмысына, Отырар, Түркістан, Сауран зерттеулеріне үнемі қызығушылық танытып, ақыл-кеңестерімен көмек беріп, құнды пікірлерін айтып отырды.
- Ол археологтардың ақсақалы ретінде қала мәдениетін зерттеуге жетекшілік етті.
- «Қазақ КСР тарихы: (ежелгі заманнан бүгінгі күнге дейін)» көптомдығын жасауға қатысты (Алма-Ата, 1976 – I том; 1979 – II т.). Оның зор еңбегі – Ш. Уәлиханов 5 томдығы.
- Шығыстанушылардың XXV съезінің (Мәскеу, 1960), VII және VIII халықаралық антропология және этнографиялық ғылымдар конгрестерінің (Мәскеу, 1964;
- Токио, 1968), VII халықаралық тарих конгресінің (Анкара, 1970) қатысушысы 50-ден астам кандидаттық және докторлық диссертациялар болды жетекшілігімен қорғады.
- Бүкілодақтық географиялық қоғамының мүшесі болды, қазақ халқының этногенезі жөніндегі үйлестіру кеңесін басқарды.
- Ленин, Еңбек Қызыл Ту, Халықтар достығы ордендерімен, медальдармен, ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамоталарымен және Құрмет грамоталарымен марапатталған. Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген ғылым қайраткері. Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты болды.
Ол 1985 жылы 12 қаңтарда Алматы қаласында дүниеден өтті.
Жаңалықтар
- Павлодар облысында 2 баллдық жер сілкінісі тіркелді, жедел штаб құрылды
- Биыл 3,9 миллион түлек мектеп бітірді, 13 175 оқушы «Алтын белгіге» үміткер
- Қандай мамандар сұраныста: Биылғы жылға арналған гранттар бөлінісі
- Шымкентте қылмыстық жолмен 500 миллионға жуық табыс тапқан 11 адамдық топ ұсталды
- 55 жастағы мұғалім 13,5 тонналық автобусты жалғыз сүйреп, екінші рет әлемдік рекорд орнатты
- 40 адамға дейінгі вагондар: Медеуде жаңа арқан жол пайда болады
- Айт қарсаңында құрбандық малы айтарлықтай қымбаттады
- Түркия полициясы Ердоғанның басты қарсыластарының штабын басып алды
- Regeneron ISEF 2026: Қазақстан оқушылары мараптақа ие болды
- Жұмбақ өлім: «Баламды қасақана өлтірді» — Ерзаттың анасы
- Астана қаласының әкімі президентке іске асырылып жатқан жұмыстар мен болашақ жоспары туралы баяндады
- Түрікменстанда жаһандық және өңірлік қатерлерге қарсы іс-қимыл талқыланды
- Ұлттық банк Ермек Серкебаевтың 100 жылдығына арнап коллекциялық монеталар шығарады
- Қазақстан KazSat-тан айырылса Starlink-ке тәуелді болып қалуы мүмкін: Депутаттар дабыл қақты
- 71 млн теңгелік пәтер: Алмасбек Садырбай ісінде жаңа деректер шықты
- АХҚО сотының «Газпром» мен «Нафтогаз» ісі бойынша шешімі Қазақстан аумағында орындалмайды
- Қостанай облысында 14 жастағы жасөспірім бәстесіп суға секіріп, қаза тапты
- Венесуэлада 1300-ден астам тұтқын түрмені басып алды
- Ұрлықтың алдын алу шарасы күшейтілді: Фермерлерге арналған жағармай үш түске боялды
- Ақтау әуежайында асқазанына салмағы 1 келі болатын 114 капсула апиын жұтып, елге кірмек болған шетел азаматы ұсталды