«Алтын ұйымдасқан қылмыстық топ мүшелерінің» туыстары Мәсімовтың кінәсі туралы айтты

Семейде бір жыл бұрын ұсталған «алтын ұйымдасқан қылмыстық топ мүшелерінің» туыстары бұл істі Ұлттық қауіпсіздік комитетінің бұрынғы төрағасы Кәрім Мәсімов ойдан шығарғанын мәлімдеді.

2021 жылдың наурыз айында Шығыс Қазақстанда атышулы, жаппай тұтқындаулар болды. ҰҚК «ерекше қауіпті трансұлттық қылмыстық топтың» жойылғанын хабарлады, оның ішінде қазіргі және бұрынғы тәртіп сақшылары, зауыт қызметкерлері бар. Ұсталғандар «ФИК Алел» компаниясынан (Қазақстан, Ресей, Батыс Африкадағы алтын өндіруші компанияның еншілес кәсіпорны) құрамында алтыны бар шикізатты ұрлап, елден тыс контрабанда жасады деген күдікпен ғана емес, адам ұрлау, бопсалау, кісі өлтіруге оқталған деген күдікке ілінген.

2022 жылдың 17 наурызында елордада баспасөз мәслихаты өтіп, онда тұтқындалғандардың туыстары «алтын іс» бойынша барлығы 69 адам ұсталғанын, олардың 35-і қамауға алынғанын айтты. Туыстарының айтуынша, ұсталғандарды тергеуге қажетті айғақтарды алу үшін азаптаған.

Күдіктілердің бірінің әпкесі Алтынай Әбеуованың айтуынша, ұстау 2021 жылдың 10 наурызында Мәсімовтің, оның орынбасары Дәулет Ерғожиннің және 5-басқарма бастығы Руслан Ысқақовтың жеке нұсқауымен жүргізілген.

«2021 жылдың 13 наурызында олар Нұр-Сұлтанға ұшақпен жеткізілді. Ұшақта олардың басына қап кигізіп, қолдарын байлап, бортта соққының астына алған. Тергеу изоляторына келгеннен кейін оларды ҰҚК қызметкерлері сойылмен, ағаш таяқтармен ұрып-соққан. Ұйықтатпай, 20 сағат орнында тұруға мәжбүрлеген. Бастарын дәретханаға малып, жалаңаш күйінде ұрып-соғып, суық сумен шайындырған. Оларды мемлекеттік қорғаушылардың орнына адвокаттарынан бас тартуға мәжбүрледі. Олар өздеріне қажетті дәлелдемелерді жойды. Оларға психологиялық және моральдық қысым көрсету арқылы өздеріне де, өзгелерге де жала жабуға мәжбүрлеген» деді Әбеуова.

Адвокат тергеудегілерге шекара қызметі мен ҰҚК орталық аппаратының қызметкерлерін азаптады деген айып тағылғанын, бірақ олардың ешқайсысы әлі күдікті ретінде танылмағанын айтты.

Туыстары елордалық ҰҚК-нің тергеу изоляторын қоғам белсенділері мен құқық қорғаушылардың қатысуымен тексеруді, сондай-ақ тергеудегілерді азаптаған қызметкерлерді жазалауды талап етуде.

Сонымен бірге, туыстары ұсталған және қамауға алынған ағалары «періште емес екенін», ұрлықпен айналысатынын мойындайды. Олар қалған айыптарды жоққа шығарып, әділ тергеуді талап етті.

Брифингте сөз алған күдікті адамдардың туыстарының айтуынша, бұл істі ҰҚК-нің бұрынғы басшылығы ойдан шығарған. Алтынай Әбеуова «азаптау кезінде офицерлердің өздері мұны Кәрім Мәсімовтің тапсырысымен жасап жатырмыз деп дауыстап айтқанын» жеткізді.

«Біздің болжамымыз бойынша, ресейлік компания кен өндірумен толығымен айналысып, Ресейге белгілі бір көлем жіберген. Қажетінен артық жіберіп, осы тапшылықтың орнын толтыру үшін бұл істі ойдан шығарғанын естідік» дейді тағы бір күдіктінің әпкесі Құралай Өмірбаева.

Әбеуова да ұрланған алтынның бір бөлігі экс-президент Қайрат Сатыбалдының немере інісіне кетті деп есептейді. Бірақ ол бұл нұсқаны растайтын дәлел келтіре алмады.