Алматылық альпинистер Медеу басшылығының шешіміне наразы

1 қыркүйектен бастап Медеу табиғи саябағына тек электромобильдермен баруға рұқсат етіледі. Тек авариялық көліктерге, коммуналдық көліктерге және арнайы рұқсаттарға ғана ерекшелік берілген. Бірақ Алматы альпинистер федерациясының өкілдері бұл тізімге олардың көліктерін де қосу керектігін алға тартып отыр. Orda.kz альпинистер өздерінің артықшылықтарға құқығы бар деп неге сенетінін және билік бұған қалай қарайтынын зерттеді.

Электромобиль қайда көтеріле алмайды

«Медеу» саябағына іштен жанатын қозғалтқышы бар көліктердің кіруіне тыйым салу кезең-кезеңімен енгізілді. Біріншіден, 1 сәуірден бастап жеке көліктердің жүруіне тыйым салынды. Күздің басынан саябақта жұмыс істейтін заңды тұлғаларға қатысты іштен жанатын қозғалтқышы бар көліктердің Медеуге кіруіне тыйым салынатыны да дәл осы уақытта, яғни көктемде белгілі болды.

Бұл заңды тұлғаларға тиесілі көліктерге де, оларға қызмет көрсететін көліктерге де қатысты. Осы уақыт ішінде заңды тұлғаларға электромобиль алу ұсынылды. Тіпті, әкімдік олардың құнының 50 пайызын төлеуге келіскен жеңілдетілген шарттармен электромобиль сатып алуға көмектесуге дайын екенін мәлімдеді.

Дәл осындай заңды тұлғалардың бірі – Алматы альпинистер федерациясы, оның өкілдері өз көліктерінің Медеу табиғи саябағына кіруіне шектеулерді алып тастауға тырысуда. Дәлірек айтсақ, 1 қыркүйекке дейін қызмет көрсететін заңды тұлғаларға жатқызылған альпинистерге тиесілі автокөліктер.

Федерацияның негізгі базасы Шымбұлақтан анағұрлым биікте орналасқан Тұйық су тау лагерінде орналасқан, оған жету оңай емес. Ал альпинистердің іштен жанатын қозғалтқышы бар көліктерде жүруге рұқсат беруді сұрап отырғанының бір себебі де осы.

«Бізге апаратын асфальт жол жоқ. Онда ешқандай коммуналдық қызмет істемейді. Қыста бір метрлік қар түнде жауып кетуі мүмкін, оны өзіміз қолмен тазалаймыз. Сондықтан ол жерде электромобильмен жүру мүмкін емес», - дейді Алматы альпинистер федерациясының басшысы Артём Скопин.

Оның айтуынша, олар өз қызметін мұздықтың өзіне дейін биіктікте жүргізеді.

«Біз бұқаралық іс-шаралар өткіземіз, мысалы, альпиниадалар, ол үшін жүкті биіктікке лақтыру керек. Көліктер де  осы үшін қажет. Біз адамдарды таудан түсіруге көмектесіп, құтқару жұмыстарына қатысамыз. Алдымен адамды көлікке түсіруге бірнеше сағат жұмсаймыз, содан кейін ғана жедел жәрдемге тапсырамыз. Біз мұндай операцияларға қажеттіліктен қатысып жатырмыз, мысалы, тамыз айында ғана осындай бесеуі  жағдай болды», - дейді Артём Скопин. 

Скопиннің айтуынша, мұның бәріне  көліктер, атап айтқанда, жол талғамайтын автокөліктер қажет. Олардың  «Медеу»  басшылығына жолдаған үндеуінде  20 көлікті өткізуге рұқсат беруді сұрайды. Қазір, Артём Скопин айтқандай, олардың үш көлікке ғана рұқсаты бар, сондықтан логистика өте шектеулі.

Арнайы заңды тұлға

Альпинистердің іштен жанатын қозғалтқышы бар көліктермен жүруге құқығы бар деп санауының тағы бір себебі, оларды «Медеу» саябағында жұмыс істейтін басқа заңды тұлғалардан ерекшелендіретін ұйымдастыру ерекшелігі.

«Біздің негізгі қызметіміз – резервтік дайындық. Біз нұсқаушыларды, спортшыларды, құтқарушыларды дайындаймыз, әскерилермен бөлек сабақтар өткіземіз. Бізбен бірге дайындықтан өткендердің кейбірі кейін өздері құтқарушы болып қалады», - дейді Артём Скопин. 

Спортшыларды дайындайтын нұсқаушылар мен қауіпсіздік қызметкерлері Тұйық-Суға еркін кіру үшін альпинистерге тәулік бойы рүқсат беруді сұрайды.

Бірақ әлі күнге дейін олар ешқандай артықшылықтар алған жоқ. Альпинистер «Медеу» саябағының басшылығынан алған алғашқы жауапта федерацияға көліктердің капотында және борттарында тиісті белгілері бар арнайы көлік ретінде өткізуге өтінім беру қажет екендігі айтылған. Сонда олар жұмыс күндері сағат 09:00-ден 18:00-ге дейін жол жүру құқығына ие болады. Келесі жауапта оларға жіберілген құжаттарда көлік құралын тіркеу куәліктері жоқ екені айтылған.

Альпинистер мұны ашық бюрократия деп санайды. Саябақ басшылығы «заң бәріне бірдей» деген ережені ұстанатынына сендіреді.

«Медеу» табиғи саябағы директоры міндетін атқарушы Толқын Нұрәбілов Orda.kz тілшісімен сұхбатында заңды тұлғаларға тиесілі іштен жанатын қозғалтқышы бар көліктерге жазбаша өтініш жолдаған жағдайда олардың өтуін қамтамасыз ететінін айтты. Бұл  ерекшелік тек заңды тұлғалар үшін.

«Бірақ бұл көліктер жеке адамдарда. Оларға қалай рұқсат беруге болады? Әкімдікке хабарлассын. Біз әкімнің қаулысына қарсы шыға алмаймыз», – деді Толқын Нұрәбілов.

Бірақ бұл туралы альпинистер әлеуметтік желілерде жариялауды жөн көріп отыр. Айтпақшы, тамаша сәйкестік: олар 10 қазанда жария жазба шығарды, ал келесі күні Қасым-Жомарт Тоқаев спорттық резервтерді дамытуға шақырды.