АЭС-тің жыры: Апат болса, жауапкершілікті кім мойнына алады?

Қазақстанның атомдық энергия агенттігі  АЭС-те апат болған жағдайда кім жауап беретінін айтты, деп хабарлайды Orda.kz.

Халықаралық ережелерге соның ішінде ядролық залал үшін азаматтық жауапкершілік туралы Вена конвенциясына сәйкес, атом электр станциясындағы кез келген оқиға үшін ең алдымен оның операторы жауапты болады. Үлкендегі АЭС-ке оператор — «Қазақстандық атом электр станциялары» ЖШС.

Агенттік өкілдері мұндай модельдің көптеген елдерде қолданылатынын атап өтті. Ол залалды өтеу тетіктерін жеңілдету үшін пайдаланылады.

«Халықаралық құқық тұрғысынан алғанда, Қазақстандағы АЭС-тің операторы станцияның қауіпсіз жұмыс істеуі мен болуы мүмкін апаттардың салдары үшін толық жауапкершілікті өз мойнына алады. Сонымен қатар, жоба аясында консорциумға қатысушылардың шарттық міндеттемелерінің барлық қырлары қарастырылып жатыр. Оған сақтандыру механизмдері, техникалық кепілдіктер, сондай-ақ бас мердігер — “Росатомды” қоса алғанда, мүмкін болатын жауапкершілік шарттары да жатады. Бұл тармақтар бас келісімшартта көзделген», деп жауап берді агенттіктегілер.

Сонымен қатар, АЭС-тің қауіпсіз жұмыс істеуін уәкілетті мемлекеттік органдар бақылайды. Ядролық және радиациялық қауіпсіздікке негізгі қадағалаушы атомдық энергия агенттігінің атомдық қадағалау және бақылау комитеті болады.

Бұдан бөлек, басқа да мемлекеттік органдар өнеркәсіптік қауіпсіздік, су ресурстарын қорғау, санитарлық бақылау, төтенше жағдайлардан қорғау және тағы басқа салаларға қатысты мәселелерді шешуге тартылады.

Ядролық қауіпсіздікке қатысты халықаралық стандарттардың сақталуын Қазақстанның халықаралық міндеттемелері аясында атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттік те қадағалайтын болады.

Бұған дейін ведомствоаралық комиссия Қазақстанда алғашқы АЭС салу үшін ресейлік «Росатом» компаниясының ұсынысын ең тиімді нұсқа деп танығаны белгілі болды. Бұдан бөлек, Қытай, Франция және Оңтүстік Корея компанияларының ұсыныстары да қаралған еді.  Қазіргі таңда Қазақстан Ресеймен экспорттық қаржыландыру мүмкіндігі жөнінде келіссөздер жүргізіп жатыр, бірақ басқа елдермен де консорциум құру бағытында ынтымақтастықты жалғастырмақ.