«Барлығын Америкаға өткізіп қойғанбыз»: неге шетел агенті заңы бізге керек емес?

USAID-тың шығындары туралы дау әлі де жалғасып жатыр. Мәжіліс депутаты Ирина Смирнова Ресейдегідей шетел агенті туралы бөлек заң қабылдау керектігін айтты. Бірақ Ғазиз Әбішов бұған күмәнмен қарайды, деп хабарлайды Orda.kz.

Өзінің телеграм-каналында Ғазиз Әбішов «Қазақстан ұлттық партиясы» (ҚҰП) әлі күнге дейін USAID тақырыбында сөз қозғайтыны туралы жазды. Расымен де ҚҰП депутаттары USAID-тен грант ұтқандарды қайта қарауды тапсырған болатын. Мәжілісмендер сырттан келген ақша біздің мәдениетімізге бөтен идеологияны тықпалап жатса, оны «толлеранттылық» деуге келмейді дегендей болды.

Бірақ бұл жерде бәрі анық емес. Біріншіден ҚР билігі шетел ақшасына өмір сүріп жүргендерді жіті бақылауында ұстайды. 

«Қазақстан өз уақытында Грузия, Украина және Қырғызстаннан сабақ алып, бақылау механизмін  жолға қояды. Бұл мәселеде мемлекет дәл қажетті жағдайда тұр. Онда кәсіпқойлар жұмыс істейді. Шетел агенттері туралы заң белгілі бір мағынада бар, ол көптеген басқа қолданыстағы заңдардан таралады. Әркім өзіне керегін біліп алады», – дейді Ғазиз Әбішев.

Дау USAID-тың жобаларға артық шығын құртқанында ғана емес. Дегенмен әлем бойынша жергілікті белсенділерді тікелей қаржыландыратын ұйым  енді жұмыс істемейді. Кез-келген үгіт-насихат онлайн түрде жүріп жатыр. Ал Қазақстанның цифрлық қауіпсіздігі туралы ашығын айтар болсақ, ол онша емес. 

Нәтижесінде, саясаттанушы, Big Data-ға қол жеткізе алатын шетелдік сарапшылар Қазақстанды қазақстандықтардың өздеріне қарағанда жақсы білуі мүмкін деп қорытындылады. Бұл қоғамдық сананы басқаруға үлкен кеңістік ашады. АҚШ және Қытай сияқты елдердің жасанды интеллектіні соншалықты белсенді дамытып жатқаны кездейсоқ емес.

«Жасанды интеллект смартфондар мен әлеуметтік желілерден жиналған үлкен деректерді талдай алады және қоғамның бейнесін дұрыс бағытта жасай алады. Ол тілдік және мәдени кедергілер болмаған кезде өзінің тұрақты тұтынушысын табады. Мұнымен салыстырғанда саясаттандырылған USAID гранттарының үлесі қандай?»

Эксперттің ойынша, шетелдің ықпалы бар арналарды шұғыл түрде жауып тастау – бекер. Тек Қазақстанның өз бәсекеге қабілетті күн тәртібі болуы тиіс, ол сұранысқа ие және танымал болады.