Ұлттық қордан үш триллион теңгеден астам қаражат алынады

Үкімет отырысы барысында ұлттық экономика министрі Нұрлан Байбазаров 2025-2029 жылдарға арналған Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық дамуының жаңартылған жоспарын, сондай-ақ 2025-2027 жылдар аралығында Ұлттық қордан кепілдендірілген трансферттерді бөлу туралы заң жобасын ұсынды.

Болжамдарға сәйкес, 2025 жылы республикалық бюджет кірістері 15,6 трлн теңге деңгейінде (ЖІӨ-нің 10,4%), 2026 жылы – 16,7 трлн теңге (ЖІӨ-нің 9,9%), ал 2027 жылы – 18,2 трлн теңге (ЖІӨ-нің 9,6%) болады деп күтілуде.

«2025 жылы 3250 млрд теңге көлеміндегі мақсатты трансферт стратегиялық маңызды жобаларды қаржыландыруға және әлеуметтік маңызы бар бастамаларды қолдауға, сондай-ақ өңірлердегі өсу қарқынын ынталандыруға бағытталатын болады», – деп атап өтті Нұрлан Байбазаров.

Республикалық бюджет шығыстары 2025 жылы 25,8 трлн теңге (ЖІӨ-нің 17,1%), 2026 жылы – 23,2 трлн теңге (ЖІӨ-нің 13,7%), ал 2027 жылы – 24,6 трлн теңге (ЖІӨ-нің 12,9%) деңгейінде жоспарлануда. 2025 жылы ЖІӨ-нің нақты өсуі 5,6% деңгейінде болады деп болжануда, ал бесжылдық кезеңдегі ЖІӨ-нің орташа жылдық өсуі – 5,4%.

Қаржы министрі Мәди Такиев 2025 жылы әлеуметтік қажеттіліктерге 9,8 трлн теңге бөлуді жоспарлап отырғанын, бұл 2024 жылмен салыстырғанда 800 млрд теңгеге артық екенін айтты.

Әлеуметтік саладағы шығыстардың өсуі, атап айтқанда, инфляцияны ескере отырып, әлеуметтік төлемдерді индекстеумен түсіндіріледі: базалық зейнетақылар мен жәрдемақылар 6,5%-ға, ал ынтымақты зейнетақылар 8,5%-ға, орташа инфляция деңгейінен екі пайызға жоғары өседі. Осы мақсаттарға, сондай-ақ әлеуметтік төлемдер алушылар тізімін кеңейтуге қосымша 626 млрд теңге бөлінетін болады. Нәтижесінде, 2025 жылы зейнетақының орташа мөлшері 96 562 теңгеге жетеді.

Сонымен қатар, білім гранттарының санын өткен жылмен салыстырғанда 2500 орынға ұлғайтып, олардың жалпы санын 78 мыңға дейін жеткізу жоспарлануда. Сондай-ақ студенттердің стипендиялары да ұлғаяды: бакалаврлар стипендиясы 52 372 теңгеге, магистранттардыкі 117 098 теңгеге дейін өседі.

«Медициналық қызметтерге қолжетімділікті кеңейту, әсіресе халық санының өсуі мен науқастар санының артуын ескере отырып, басым бағыттардың бірі болып табылады. Өңірлерді қолдау да маңызды бағыт болып қала береді: 2025 жылы республикалық бюджет есебінен өңірлерді дамытуға 7,4 трлн теңге бөлінеді, бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда 348 млрд теңгеге артық», – деп атап өтті Мәди Такиев.

Қаржы министрлігінің мәліметінше, жыл басынан бері Қазақстанның Ұлттық қорынан 2,76 трлн теңге алынған, бұл іс жүзінде осы кезеңдегі қорға түскен кіріс көлеміне сәйкес келеді.