Отбасы банк жеңілдетілген ипотекаға кедергі болатын тұстарын алып тастады

Отбасы банк мемлекеттік тұрғын үй бағдарламаларына қатысу ережелеріне маңызды өзгеріс енгізілгенін мәлімдеді. Атап айтқанда, жеңілдетілген ипотека беру немесе жалдау ақысын субсидиялау бағдарламалары туралы ақпарат банктың Instagram парақшасында жарияланды. Енді пәтерде немесе үйде үлесі бар азаматтар да мемлекеттік қолдауға үміткер бола алады, деп хабарлайды Orda.kz.

Бұған дейін тұрғын үйде үлесі бар азаматтар (оның көлеміне қарамастан) Отбасы банк бағдарламаларына қатыса алмайтын және тұрғын үй жағдайын жақсарту кезегіне тұра алмайтын.

Енді 1 ақпаннан бастап бұл шектеу жойылады. Дегенмен, бұл жаңашылдық әзірге нормативтік-құқықтық базаға енгізілмеген және ешбір ресми құжатта нақты бекітілмеген. Отбасы банк бұл өзгерісті қазақстандықтардың көптеп түскен өтініштеріне сүйене отырып енгізген.

Отбасы банктің негізгі өнімі — ипотекалық несиелер. Стандартты тұрғын үй несиесі тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесіне қатысуды көздейді. Клиент депозит ашып, оған кемінде үш жыл бойы қаражат жинауы тиіс. Осы мерзім ішінде (банк сыйақысы мен мемлекет сыйлығын қоса алғанда) тұрғын үй құнының кемінде 50 пайызын жинақтайды. Тұрғын үй несиесінің пайыздық мөлшерлемесі жылына 3,5–5 % аралығында, мерзімі — 25 жылға дейін, ал ең жоғары сомасы — 100 млн теңгеге дейін.

Сонымен қатар, мемлекет қаржыландыратын бірнеше жеңілдетілген бағдарламалар бар. Бұл бағдарламалар белгілі бір талаптарға сай болуды талап етеді. Қатысушылар алдын ала несие алу мүмкіндігіне ие, егер олардың тұрғын үй құнының кемінде 20 пайызы (нақты бағдарлама талаптарына байланысты бұл көрсеткіш 50 пайызға дейін жетуі мүмкін) жинақталған болса.

Үш жыл депозитте қаражат жинағаннан кейін қарыз алушы стандартты тұрғын үй несиесіне көшеді, ал пайыздық мөлшерлеме 5–8 %-дан 3,5–5 %-ға дейін төмендейді. Алдын ала несие кезеңінде банк негізгі қарызды өтеуді талап етпейді, алайда пайыздар есептеледі, оның ішінде клиенттің өз қаражатына да сыйақы қосылады.

Сондай-ақ Отбасы банк тұрғын үйді жалға алу ақысын субсидиялау бағдарламаларын ұсынады. Тұрғын үшін түпкілікті мөлшерлеме айлық есептік көрсеткішті (АЕК) өңірлік коэффициентке бөлу арқылы есептеледі.

Қаңтар айының ортасында Президент Қасым-Жомарт Тоқаев қол қойған  «Банктер және банк қызметі туралы» жаңа заңда барлық коммерциялық банктерді тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесіне қатыстыру көзделген. Бұл реформаға байланысты депутаттар, сарапшылар және Отбасы банк басшылығы оның жеткілікті деңгейде пысықталмағанын айтып, бірқатар мәселелер көтерген.

Атап айтқанда, олардың пікірінше, коммерциялық банктердің салымшыларға мемлекеттік сыйлықты өз қаражаты есебінен төлеуге ынтасы жоқ. Ал Отбасы банк мұндай төлемдерді жиі өз есебінен жүзеге асыруға мәжбүр, себебі бюджеттен қаражат аударуда кідірістер кездеседі. Сонымен қатар, мемлекет сыйлықақыларға бөлінген қаражатты қалай қайтаратыны да әзірге түсініксіз. Қазіргі таңда бұл шығындар Отбасы банкінің дивидендтері есебінен өтеліп отыр.

Отбасы банкінің жалғыз акционері — «Бәйтерек» холдингі. Еске салсақ, «Отбасы банк» өзі бағынатын «Бәйтерекке» 2024 жылға 100 миллиард теңге дивиденд төледі.

2025 жылғы 30 желтоқсанда банк 15,45 млрд теңге мөлшерінде үшінші және соңғы бөлігін аударды. Алғашқы екі траншты тең үлеспен (42,28 млрд теңгеден) «Отбасы банкі» 2025 жылдың 2 маусымы мен 2 шілдесінде төледі.

Оқи отырыңыз: 

• Әлеуметтік желіде желдей ескен «несиені кешіре салатын» ақпарат жалған 
• Саналы өмірін несиемен бастап, қарызға белшесінен батқан жастарды кім қорғайды?
• Несиені уақтылы төлей алмағандар не істеуі керек?
• Павлодардағы Halyk Bank бөлімшесін тонау ісі бойынша жаңа мәліметтер белгілі болды