Әрбір бесінші қазақстандық елден көшуге ниетті

Қазақстаннан білікті мамандардың кету себептері төмен табыс пен болашаққа деген сенімсіздік, деп хабарлайды Orda.kz. 

2024 жылдың 13-24 қарашасы аралығында  DEMOSCOPE қоғамдық пікірдің эспресс-мониторинг бюросы қазақстандықтардан шетелге кеткен білікті мамандар туралы пікірін анықтау мақсатында сауалнама жүргізді.  Сауалнама нәтижесінде эмиграцияның негізгі себептері ретінде елдегі төмен табыс деңгейі, әлеуметтік-экономикалық жағдайлардың нашарлығы және болашаққа деген сенімсіздікті айтылды.  

Жүргізілген сауалнаманың негізі себептері төмендегідей:

- Әр бесінші респондент (21%) елден көшу туралы ойлайды.  
 - 6,9% – алдағы 2-3 жылда көшуге ниетті.  
 - 5,6% – көшуге дайын, бірақ әзірге мүмкіндігі жоқ.  
 - 8,4% – белгілі бір жағдай туындаса, көшуді қарастырады.  
- 78,5% – жақын арада елден кетуді жоспарламайды.  

Жас ерекшелігі мен көші-қон ниеті:

- 18-29 жас аралығындағы жастардың 25%-ы көшуге ниетті.  
- 30 жастан асқан топта бұл көрсеткіш 30%-ға жақын.  

Көшу себептері: 
1. Жоғары жалақы іздеу – 24,5%.  
2. Өздері мен балалары үшін болашаққа сенімсіздік – 23,9%.  
3. Жақсы жұмыс табу – 14%.  
4. Өзін-өзі дамыту – 13,2%.  
5. Сапалы білім алу – 11,7%.  

Ресми деректер мен көші-қон статистикасы:

- 2024 жылдың алғашқы үш тоқсанында:  
 - 20 мың адам Қазақстанға көшіп келді.  
 - 10,2 мың адам елден кетті.  
- Елден кеткендердің ішінде:  
 - Техникалық мамандар – 1,2 мың.  
 - Экономистер – 589.  
 - Педагогтер – 385.  
 - Сәулетшілер мен құрылысшылар – 261.  
 - Заңгерлер – 170.  

Респонденттердің көші-қонға көзқарасы:

- 63,3% – шетелге кетуді түсіністікпен қабылдайды.  
- 11,4% – көшуге қарсы.  
- 21% – бейтарап пікірде.  

Эмиграцияның ықтимал бағыттары:

- АҚШ – 7,7%.  
- Ресей – 6,2%.  
- Еуропа елдері – 5,1%.  
- Түркия – 4,6%.  
- Канада – 2,6%.  
- 35% – көшуге қызығушылық танытпайды.  

DEMOSCOPE қоғамдық пікірінің эспресс-мониторингінің саулнамасының нәтижесінде білікті мамандардың шетелге кетуін азайту үшін бірнеше ұсыныстар ұсынылды.

• Жоғары жалақы мен жұмысқа лайықты жағдай жасау.
• Сапалы білім беру жүйесін дамыту.  
• Қолжетімді медициналық қызмет көрсету.  
• Қауіпсіздік деңгейін арттыру қажет.