Үкіметте азық-түлік бағасын тұрақтандыру шаралары талқыланды

Сондай-ақ анықталған бұзушылықтар туралы да сөз болды.

2022 жылғы 10 желтоқсанда Премьер-Министрдің орынбасары – Сауда және интеграция министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының баға конъюнктурасына әсер ететін негізгі факторлар мен бағаны тұрақтандыру бойынша қабылданған шаралар қаралды. Бұл туралы ҚР Премьер-Министрінің баспасөз қызметі хабарлады.

Отырыстың басты назары делдалдық схемаларды тексеру бойынша өңірлік комиссиялар жұмысының нәтижелеріне аударылды. Сауда комитеті өткен аптада электронды шот-фактураларды талдау нәтижелері бойынша заңмен белгіленген мөлшерден асатын үстеме ақымен делдалдар арқылы тауық жұмыртқасын сату фактілерін анықтады. Отырыстың басты назары делдалдық схемаларды тексеру  бойынша өӊірлік комиссиялар жұмысының нәтижелеріне аударылды. Сауда Комитеті өткен аптада электронды шот-фактураларды талдау нәтижелері бойынша заңмен белгіленген мөлшерден асатын үстеме ақымен делдалдар арқылы тауық жүмыртқасын сату фактілерін анықтады.

Желтоқсан айының басынан бері Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі жұмыртқа өндірушілерге бәсекелестікке қарсы келісілген әрекеттерге байланысты 14 хабарлама жіберген. Бүгінгі таңда Павлодар, Солтүстік Қазақстан, Батыс Қазақстан облыстарының, Астана қаласының құс фабрикалары бағаны 7-10 пайызға арзандату арқылы 7 хабарламаны орындады.

Монополистік жоғары баға белгілеу және бағалық сөз байласу фактілері бойынша Қостанай, Алматы, Жамбыл, Түркістан облыстары, Шымкент қаласындағы құс фабрикаларына қатысты 7 тексеру жүргізілді.

Отырыста Сауда және интеграция министрлігі құрастырған бағаны ұстау бойынша жұмыстардың тиімділігі тұрғысынан әкімдіктер рейтингінің аралық қорытындысы жарияланды. Әкімдіктердің жұмысы азық-түлік инфляциясы, әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарлары бағасының апта сайынғы және жылдық өсуі, «айналым схемасы» бойынша нысаналы индикаторға қол жеткізу, жәрмеңкелер өткізу, қант зауыттарын қаржыландыру, фактілерді анықтау жұмыстары сияқты бірнеше көрсеткіштер бойынша бағаланады. сауда жәрдемақысынан асып кету. Бұл рейтингте соңғы орындарды Ақмола облысы мен Ұлытау иеленді.

—Жоғары үстеме бағамен тауарлардың делдалдар арқылы өтуі мемлекеттік бақылаудың жоғалуының нәтижесі, бүгінгі бағаның қалай қалыптасып отырғаны, жергілікті жерлерде жауапты адамдардың азық-түлік бағасын тұрақтандыру жұмыстарын бірінші орынға қоймауы шындық. Сауда комитеті әлеуметтік маңызы бар тауарлардың барлық тобына ЭШФ талдауын жалғастыруы керек. Сауда комитетінің келісуімен барлық өңірлік комиссиялар өз жұмысының алгоритмдерін қайта қарап, бағаның күрт өсуінің себептерін кем дегенде отырыстарда талдап, табуы тиіс тауар бағасын бұзу тәжірибесін тоқтату қажет, - деді Серік Жұманғарин.

Негізгі азық-түлік тауарлары бағасын тұрақтандыру мәселелеріне арналған әрбір кеңесте отандық қант зауыттарына айналым қаражатын бөлу барысына және алдағы маусымаралық кезеңде көкөніс бағасын тұрақтандыру бойынша жүргізіліп жатқан жұмыстарға баса назар аударылады. Өздеріңіз білетіндей,  баға индексінің негізгі өсуі Ресей Федерациясына қарсы санкциялар, яғни 2022 жылдың наурыз айында Ресей Федерациясынан қант пен астық экспортына тыйым салу кезеңінде орын алды. Қосымша факторлар рубльдің жоғары бағамы және көкөніс бағасының өсуіне әкелген маусымаралық кезең болды. Қазіргі уақытта қант зауыттарымен Атырау, Жамбыл, Павлодар, БҚО, Қарағанды, Солтүстік Қазақстан, Ақмола облыстарымен жалпы сомасы 7,664 млрд теңгеге несиелік келісімдер жасалған. Жетісу, Шығыс Қазақстан облысы, Қостанай, Маңғыстау, Қызылорда облыстары, Алматы қол қою кезеңінде

Ауыл шаруашылығы вице-министрі Жеңіс Өсербай картопты мысалға ала отырып, тұрақтандыру қорларының жұмысына жаңа көзқарастардың бірінші кезеңін жүзеге асыру механизмін түсіндірді. Есептеулер бойынша, елдің картопқа деген жалпы жылдық қажеттілігі 1,183 миллион тоннаны құрайды. Бұл дақыл бағасының негізгі өсуі бұрынғы егіннің аяқталып, жаңасы жоқ сәуір-маусым айларына келеді. Мәселен, осы кезеңде ішкі нарық қажеттілігін өтеу үшін шамамен 244 мың тонна картоп қажет. Әкімдіктердің мәліметінше, осы кезеңде өңірлерде 100 мың тоннаға жуық картоп, оның ішінде форвардтық келісім-шарт бойынша 68,3 мың тонна, «айналым схемалары» бойынша 32 мың тонна картоп өндірілді. Сұраныстың қалған көлемі дәстүрлі жеткізу арналары арқылы қанағаттандырылады, яғни. шаруашылық келісім-шарттар (тарату желілері, көтерме жеткізушілер арқылы).

2023 жылдың мамыр-маусым айларында Түркістан облысынан ерте картопты мердігер ету және оңтүстік елдерден импорттау есебінен ішкі нарықтың қажеттілігі қанағаттандырылады.
Мұндай схемалар маусымаралық кезеңде ең жоғары баға өсіміне ұшырайтын жемістер мен көкөністердің барлық әлеуметтік түрлері бойынша жүзеге асырылатын болады. Әр өңірдің импортқа және ерте көкөністерге деген нақты қажеттіліктері нақтылануда.