«Солтүстік ағынды» жаруды Залужныйдың бақылауындағы сүңгуірлер жүзеге асырды — WSJ

Украинаның бұрынғы бас қолбасшысы Владимир Залужный «Солтүстік ағын» құбыр желісіне жасалған шабуылға қатысы бар екенін жоққа шығарды.

Неміс басылымы Die Zeit және американдық Wall Street Journal 2022 жылдың қыркүйегінде болған Ресейдің «Солтүстік ағын» газ құбырына жасалған шабуылға арналған материалдарды жариялады. Бұл шабуыл Еуропада газ бағасының күрт өсуіне және басқа елдердің энергетикалық ресурстарына көшуге әкелді.

Екі басылым да Украинаны шабуылды ұйымдастырды деп айыптайды. Die Zeit операцияға қатысқан күдіктінің бірі ретінде Владимир С. есімді адамды атайды, оны неміс полициясы іздеуге салды.

Wall Street Journal ешкімнің атын атамады, бірақ шабуылдың қалай ұйымдастырылғанын егжей-тегжейлі сипаттады. Журналист Боян Панчевски операцияға қатысты делінген украиндық жоғары лауазымды тұлғаларға сілтеме жасады.

Wall Street Journal нұсқасы бойынша, «Солтүстік ағынды» жару идеясы 2022 жылдың мамыр айында украиналық әскерилер мен кәсіпкерлердің кездесуінде пайда болды. Мақсат – Ресейдің Еуропаға газ сатудан түсетін табысын азайту болған. Операцияны сол кездегі Украинаның Қарулы Күштерінің бас қолбасшысы Валерий Залужный басқарған, ал Украина президенті Владимир Зеленский бұл жоспарлар туралы біліп, бастапқыда қолдаған.

Алайда кейін Нидерланд арнайы қызметтері шабуыл туралы ЦРУ-ға хабарлаған, ал американдық барлау Зеленскийден операцияны тоқтатуды сұраған. Залужный бұл бұйрықты елемеді деп айтылады, ал кейінірек операцияға қатысушылардың өз бетінше әрекет еткенін мәлімдеді. WSJ журналистерімен сөйлескенде, Залужный шабуылға қатысы жоқ екенін айтты.

Операцияны украиндық кәсіпкерлер қаржыландырып, ол 300 мың долларға түскен. Осы ақшаға Германияда яхта жалға алынып, қатысушылар Балтық теңізіне барып, құбырға жарылғыш зат орнатқан. Қатысушылардың қателігі – операциядан кейін яхтаны тазаламағаны, бұл неміс полициясына саусақ іздері мен ДНҚ іздерін табуға мүмкіндік берді.

Тек бір күдіктіге тұтқындау туралы ордер берілді, бірақ поляк билігі неміс полициясының сұранысына жауап бермеді. Күдікті Украинада болуы мүмкін, ал Украина өз азаматтарын бермейді. Залужный болса, Ұлыбританиядағы Украина елшісі ретінде дипломатиялық иммунитетке ие.

Басылым сонымен қатар «Солтүстік ағын» тоқтағаннан кейін Ресейден Еуропаға газ тек Украина аумағы арқылы өтетін жалғыз құбырмен ғана жеткізілетінін, ал Киев соғысқа қарамастан, газ транзиті үшін Ресейден ақша алуды жалғастырып жатқанын еске салады.