Еліміздегі коллекторлық агенттіктер үшін жаңа талаптар күшіне енді

Қарыз алушы кредитор алдындағы міндеттемелерін орындауды тоқтатқан кезде оның қарызы коллекторлық агенттіктерге берілуі мүмкін.

 Алайда бұл ұйымдардың қызметіне өзгерістер енгізілді, оларға осы жаңа талаптарды  бұзғаны үшін мәжбүрлі түрде жабылу қаупі төніп тұр.

Қазақстандықтар қаржылық қиындықтарға тап болған кезде банктік несие немесе шағын несие төлеуді тоқтатуы мүмкін. Бұл жағдайда кредиторлар (банктер немесе микроқаржы және микрокредиттік ұйымдар) қарыз алушының қарызын коллекторлық агенттіктерге сата алады. Өз кезегінде өндіріп алушылар қарызды өндіріп алу шараларын жасайды. Бұл ұйымдардың тұрақтылығын қамтамасыз ету және олардың қызмет көрсету сапасын арттыру үшін Қазақстанда 2021 жылы жаңа нормативтік құқықтық актілер қабылданды, олар 2022 жылы күшіне енді. Бұл туралы ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің (қаржылық реттеуші) баспасөз қызметі хабарлады.

Коллекторларға қойылатын жаңа талаптар

Ведомствоның хабарламасында атап өтілгендей, енді коллекторлық агенттіктерге жарғылық капиталдың ең төменгі мөлшері талап етіледі.

Жарғылық капитал кәсіпорынның меншігі болып табылады, оның ішінде ақша, бағалы қағаздар, жиһаз, жылжымайтын мүлік, көлік және т.б. Ол заңды тұлға банкрот болған жағдайда сатылуы мүмкін. Өз кезегінде ең төменгі жарғылық капитал коллекторлық агенттіктің кредиторларына қолма-қол ақшамен төленеді. Яғни, кәсіпорында несие берушілерді өтеу үшін сатылып, ақшаға айналдырылатын мүлік жеткілікті болуы керек. Бұл ретте жалпы жарғылық капитал серіктестіктің құрылтайшылары арасында бөлінеді: мысалы, капиталы 1 миллион теңге және екі құрылтайшы болған кезде олардың әрқайсысы 500 мың теңгеден инвестициялай алады. Жарғылық капиталға қатысу сомаларын да біркелкі бөлуге болады: мысалы, 750 мың және 250 мың теңге. Сәйкесінше, кімде ең көп инвестиция болса, сол компанияның меншігіндегі үлесі көбірек.

Капиталдың ең аз мөлшері және бұзғаны үшін жаза Компанияның тұрақтылығы, оның беделі, кредиторлар мен клиенттердің сенімі жарғылық капиталдың мөлшеріне байланысты. Және бұл сома неғұрлым көп болса, ұйымның өзі соғұрлым сенімді болады. Осылайша, ағымдағы жылдың 1 қаңтарынан бастап жұмыс істеп тұрған коллекторлық агенттіктердің жарғылық капиталы 10 миллион теңгеден аспауы тиіс.

Ал 2022 жылдың 22 ақпанынан бастап қаржы реттеушісі басқармасының № 8 қаулысына сәйкес, олар бұл соманы кезең-кезеңімен ұлғайту керек: ағымдағы жылдың 1 шілдесінен бастап – кем дегенде 30 миллион теңгеге дейін; 2023 жылғы 1 қаңтардан бастап – ең төменгі жарғылық капитал 50 млн теңгені құрауы тиіс. Ал енді ғана ашылғалы отырған коллекторлық агенттіктердің ресми тіркелу үшін жарғылық капиталы кемінде 50 миллион теңге болуы керек. Өз кезегінде, осы талаптарды орындамаған коллекторлық агенттіктер қаржы реттеушісінің өз қызметін тоқтату рәсіміне қазірдің өзінде бағынуға тиіс.