«Түрмедегі қазақтар»: Пәкістан мен Ауғанстан арасындағы қақтығыстан қандастар жапа шекті

Пәкістан мен Ауғанстан арасындағы жағдай шиеленіскен сайын біз бұған дейін бірнеше рет көтерген Пәкістандағы қазақтардың жағдайы ушығып барады. Әр апта сайын атажұртын аңсаған бір қазақ Пәкістан полициясына ұсталып, Ауғанстанға жер аударылып жатыр. Сол ұсталған қандастарымыздың бірі абақтының арғы жағынан Пәкістан тілшілеріне бір-екі ауыз сұхбат беріпті. Orda.kz редакциясына бұл туралы Пәкістанның Карачи өңірінде тұратын Хамид Уллах Жорабай хабар берді. 

Бір топ қандастың Пәкістанға қалай тап болғаны, Пәкістандағы Қазақстан елшілігінің жауапсыздығы туралы жазылған материалды осы сілтемеден оқи аласыздар. 

Пәкістандық City21 телеарнасының жаңалықтар бөлімінде Пәкістанда ұсталған өзге елдің азаматтары көрсетілді. Телеарна тілшісі түрмеде отырғандардың жанына жақындап, сұрақ қояды. Оның сұрағына жауап берген азамат — Ауғанстаннан Пәкістанға көшіп барған қандасымыз. Аты-жөні — Исламуддин Латифи. Сонымен қатар, бейнеге түсіп қалған егде жастағы кісі — Абдул Латиф. Ол екі ұлымен, яғни Исламуддин және Сайфулламен қоса полицияға ұсталып қалған.

Пәкістандық тілші Исламуддиннан қайдан келгенін, полиция оны не үшін ұстағанын сұрайды. 

City21 арнасының тілшісі Исламуддин Латифиден Карачиде не жұмыс істеп жүргенін де сұраған. Ал ол картоп, пияз сатып күн көріп жүргенін айтады. 

Біз енді Хамид Уллах Жорабайдан тұтқындағы қандастардың қолындағы не қағаз екенін сұрадық. 

Хамид Уллах бұл қағазға Пәкістанның сыртқы және ішкі істер министрлігі қол қойғанын айтты. Бірақ оларға осы құжатты алудың өзі оңайға соқпапты. Себебі Қазақстан елшілігі бірде-бір рұқсат қағазын бермей, не оңды жауап айтпай, әуре-сарсаңға салған. Хамид Уллах Жорабай полиция 3 азаматты үйіне баса-көктеп кіріп, ұстап кеткенін мәлімдеді. Тағы бір қандас та ұсталған. Бірақ Хамид Уллах төртінші адамның қай полиция бөлімінде екенін таппай әлек. Ал Ауғанстанға «айдалған» отбасылар ұшты-күйлі жоғалған. Ешбірі байланысқа шығып, «тірімін» деп тіл қатпапты. 

Айта кеткен жөн, сенбіден жексенбіге қараған түні Ауғанстан мен Пәкістан шекарасында қақтығыс болды. Ауған тарапы 58 пәкістандық сарбазды атып түсіргенін, тағы 30-ы жараланғанын хабарлады. Сондай-ақ, Пәкістан әскерінің 25 бекетті басып алғаны айтылды. Бұл туралы Талибан үкіметінің баспасөз хатшысы Забихулла Мужахид Кабулдегі баспасөз мәслихатында хабарлады. Міне, осы қақтығыстан кейін Пәкістан полициясы үй-үйді тінтіп, босқындарды тырқыратып қуып жатыр. Хамид Уллах Жорабайдың өзі пәкістандық досының үйін паналап отырғанын жасырмады. 

Ал енді, елшіліктің берген бірден-бір ресми жауабына тоқталып өтейік. 19 қыркүйек күні Қазақстанның Пәкістандағы елшісі Е.Қыстафин мәжіліс депутаттығына кандидат болған, тарих  ғылымдарының  кандидаты Жұмамұрат  Шәмшінің өтінішіне жауап қайырады. 

Елші Карачи қаласындағы өздерін қазақпыз деп санайтын 300-ге жуық тұрғын бойынша өтінішті қарастырғанын хабарлайды. Бірақ өтінішке жауап ретінде жазылған құжаттағы мәтіндер түсініксіз екенін байқаймыз. Сөйлемге тоқталайық:

Елшіліктің келуіне әлі 2 ай бар бола тұра, желтоқсан айына жоспарланған «жұмыс атқарып тастағандары» қызық екен. Немесе елшілік бұл істі мемлекеттік органдарға желтоқсан айында қарастыруы керегін айтып, осылай өз міндеттерін орындағанын жазғысы келді ме екен. Жұмамұрат Шәмші де елшінің сөздеріне түсінбегенін айтып күйінді.

Тоқетерін айтқанда, Қазақстан елшілігі Пәкістандағы қазақтарды елге қайтаруға асығар емес. Олар қанша жылдан бері қандастардың жағдайын «қарастырып» келеді. Бірақ осы күнге дейін түк шешпеді.

Orda.kz бұған дейін шеттегі қазақтардың мәселесін көтерген еді. Қазақстан елшілігінен, Сыртқы істер министрлігінен 5 жыл бойы мардымды жауап ала алмаған қандастар Қазақстан үкіметінен күдерін үзді.