Қонаевта жаттықтырушы кәмелет жасқа толмаған қыздарға азғындық жасады деп айыпталды

Қонаев қаласында жекпе-жек клубының жаттықтырушысы мен кәмелетке толмаған балалар арасындағы сексуалдық сипаттағы әрекеттерге байланысты қылмыстық іс қоғамда үлкен резонанс тудырды. Ата-аналар тарапынан ашық үндеулер, тергеу барысындағы заңбұзушылықтар мен әділеттіліктің жетіспеушілігі туралы мәлімдеме айтылды. 

Orda.kz редакциясы істің мән-жайын, ата-аналардың шағымдарын және заңгерлердің пікірін тыңдап қайтты.

Алты айға созылған тергеу: нәтиже қайда?

2025 жылғы 30 қыркүйекте жәбірленушілер арыз түсіргенімен, алты айға созылған тергеу нақты нәтиже бермеді. Тергеу барысында айыпталушыға қатысты ешқандай сараптама жүргізілмегені, айғақтардың уақытылы жинақталмағаны және арыздардың уақытында қаралмауы ата-аналардың алаңдаушылығын туғызды.

Аналардың айтуынша, 2025 жылғы 29 желтоқсанда алынған барлық заттай дәлелдемелер айыпталушыға қайтарылып, сараптамаларсыз жіберілді. Осы кезеңде тергеуші тарапынан сараптама жүргізілмей, айғақтар тек қарапайым тексеруден өтіп, тергеу процесі дұрыс жүргізілмегені туралы пікірлер айтылды. Ата-аналар мен адвокаттар қылмыстық істің созылуы мен процессуалдық бұзушылықтар жайлы бірнеше рет шағымданды.

«Қонаев қаласындағы жекпе-жек клубының жаттықтырушысы жасаған кәмелетке толмаған балаларға қатысты сексуалдық сипаттағы әрекеттер жөніндегі қылмыстық істі жан-жақты тексеруді сұраймын. Тергеу алты айдан бері жүргізіліп келеді, алайда нақты нәтиже жоқ. Бұл істің әдейі созылып жатқанын және көптеген процессуалдық заңбұзушылықтарға жол берілген деп есептеймін», — дейді Виктория Захарова атты жәбірленуші қыздың анасы.

Аналардың айтуынша іс бұрын аға тергеуші Сүлейменова Зарина Қайратқызының қаулысымен тоқтатылған.  2025 жылғы 29 желтоқсандағы қаулыға сәйкес, сотқа дейінгі тергеп-тексеру барысында алынған барлық заттай дәлелдемелер айыпталушыға сараптамасыз қайтарылған.

«Біз сұраған сараптамалар жүргізілмей, барлық дәлелдемелер оған табысталған. 29 желтоқсанда іс тоқтатылып, 9 қаңтарда қайта қозғалды. Алайда заттай дәлелдемелер толық көлемде қайта тәркіленбеген. Бірнеше ай бойы біз және адвокаттарымыз барлық заттай дәлелдемелердің тергеушінің кабинетінде жасыл түсті қапта жатқанын көрдік. Сараптама қашан жүргізілетінін сұрағанымызда, тергеуші өзінің жұмысы көп екенін айтып, уақыт жоқ екенін мәлімдеді», — дейді жәбірленуші тарап.

Жәбірленушілердің айтуынша, тергеу барысында балаларға қысым көрсетілген. 

«Тергеу әрекеттері кезінде және беттестіру барысында балаларымызға қысым көрсетілген. Әрбір жауап алу хаттамасында біз бұл туралы шағым түсірдік. Бұған менің қызым мен басқа бір қыздың жаттықтырушыға қатысты арыз жазу жөніндегі хат алмасуының скриншоттары дәлел», — дейді Надежда Немеровская.

Олардың сөзінше, тергеуші балаларды шатастыру үшін сұрақтарды бірнеше рет түрліше қойған. Сонымен қатар дәл осындай сипаттағы арыз жазуға келген өзге балаларға да қысым көрсетілген. Жәбірленушілер Қонаев қаласының прокуратурасына, облыстық прокуратураға және Бас прокуратураға бірнеше рет жүгінген.

«Біз Қонаев қаласының прокурорымен бірнеше рет жеке қабылдауда болдық. Ол көмек көрсетуге уәде еткен. Алайда соңғы кездесуде: «Егер бұл адам туыстарыңыз болса, сіздер оған ең ауыр жазаны сұрар ма едіңіздер?»  деді. Сонымен қатар, спорт клубында бейнебақылау камерасы болғанымен, ол тәркіленбеген және ықтимал бейнежазбалар зерттелмеген», — дейді ата-аналар.

Сондай-ақ прокурор істі өліммен аяқталған жол-көлік оқиғасымен салыстырған. Ата-аналар мұндай салыстыруды орынсыз деп санайды. Жәбірленуші тараптың мәліметінше, іс сотқа жіберілмек, алайда айыпталушыға тағылып отырған бап оның әрекеттеріне сәйкес келмейді.

«Қазіргі уақытта қылмыстық істі сотқа жолдау жоспарлануда, алайда айыпталушыға тағылып отырған 125-бап оның әрекеттеріне сәйкес келмейді. Жоғарғы Сотының 2026 жылғы 26 ақпандағы қаулысына сәйкес, күш қолдану немесе қорқыту арқылы, сондай-ақ жәбірленушінің дәрменсіз күйін пайдаланып жасалған кез келген сексуалдық сипаттағы әрекеттер қылмыс болып табылады. Біздің жағдайда балалардың кәмелетке толмағандығы — олардың дәрменсіз күйін білдіреді», — дейді жәбірленуші тарап.

Олар істі ҚР Қылмыстық кодексінің 121-бабының 4-бөлігі немесе 121-1-бабы бойынша қайта саралауды талап етеді. Заңгерлер мұндай қылмыстардың аса ауыр санатқа жататынын атап өтті.

«Кәмелетке толмаған балаларға қарсы жасалған қылмыстар өте ауыр санатқа жатады және соңғы жылдары заң талаптары күшейтілуде. Балалар, әсіресе 12–13 жастағылар, жаттықтырушысына сенеді. Егер ол әдепсіз әрекеттер жасаса, балалар оны қалыпты жағдай деп қабылдауы мүмкін және бұл туралы ата-аналарына бірден айтпайды. Мұндай қылмыстар көбіне жасырын сипатта болады. Балалар ата-анасына айтпайынша немесе ата-аналар хат алмасу арқылы білмейінше, дәлелдер аз болуы мүмкін. Сондықтан мұндай істерді дәлелдеу күрделі және мұқият тергеуді талап етеді», — дейді заңгер Алтай Олжай. 

Маманның айтуынша, балалар жаттықтырушысына сенім артады, ал бұл сенімнің бұзылуы ауыр психологиялық зардаптарға әкелуі мүмкін. Оның пікірінше, мұндай қылмыстар жасырын сипатта болады және дәлелдеуді талап етеді. Бұл іс қоғамда балалардың қауіпсіздігі, құқық қорғау органдарының жұмысы және әділ сот төрелігі мәселесін қайта көтерді. Жәбірленуші тарап істің объективті және әділ тергелуін талап етеді.

Orda.kz редакциясы бұл істің барысын бақылауда ұстап, тергеу мен сот процесіне қатысты жаңа мәліметтерді жариялап отырады.

Оқи отырыңыз:

• Мұнай дағдарысы: жаһан мұнай қыспағына ұшырамаудың жолын қарастырып жатыр
• «Ақтөбе» ФК ресми түрде мәлімдеді: Нани Love Айкамен кездеспейді
• Атыраудағы қайын жұртын қырып тастаған күдіктіге ұрлық пен алаяқтық айыптары қосылды