Алматыда бұрынғы полиция шенділеріне есірткі сатушыларға «қорған болды» деген айып тағылып, 12 адамға қатысты сот ісі басталды

Іс бойынша барлығы 12 сотталушы тергеліп жатыр, олардың ішінде бір әйел бар. Оларға мүлкі тәркіленіп, жалпы 20 жылға дейін бас бостандығынан айыруды көздейтін ауыр қылмыстар бойынша айып тағылуда, деп хабарлайды Orda.kz.

Алматыда қалалық полиция департаменті есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл басқармасы бастығының бұрынғы орынбасары Асқар Жетегеновтің ісі бойынша сот процесі басталды. Онымен бірге сотталушылар орындығында 11 адам отыр.

Осы 12 адамнан құралған топқа келесі қылмыстар бойынша айып тағылған:

• қылмыстық ұйым құру, оған басшылық ету және қатысу;
• аса ірі мөлшерде қорқытып алу;
• психотроптық заттар мен есірткі құралдарын заңсыз өткізу;
• лауазымдық өкілеттіктерін теріс пайдалану;
• қылмыстық құқық бұзушылықты жасыру;
• дәлелдемелерді және жедел-іздестіру материалдарын бұрмалау;
• қылмыстық жолмен алынған ақшаны немесе мүлікті заңдастыру;
• қылмыстық топ жасаған заңсыз кәсіпкерлік;
• есірткі құралдарын, психотроптық заттарды немесе сол тектестерді тұтынуға көндіру;
• билік өкілі атағын өз бетінше иелену.

Мемлекеттік құпияларды қамтитын іс эпизодтарын қоспағанда, сот ашық деп жарияланды. Ал мемлекеттік құпияларды қамтитын іске қатысты отырыстар жабық режимде өтеді, деп қаулы етті судья Болат Уйданов.

Біздің журналистер бірінші тыңдауда БАҚ тарапынан қатысқан жалғыз өкіл болды. Процеске қатысушылардың фото және бейнежазбаларды түсіру туралы мәселе әлі шешілмегендіктен, біз әзірге талқылаулар өтіп жатқан сот ғимаратының қасбетін суретке түсірумен шектелеміз.

12 сотталушының үстінен іс жүріп жатқан сот ғимараты. Сурет Orda.kz

Сонымен прокурорлар үш сағат бойы оқыған айыптау актісінің негізгі мәнін қысқаша өз сөзімізбен түсіндірейік.

Істің басты қатысушысы подполковник Асқар Жетегеновтің жеке басынан бастайық. 2024 жылдың күзіне дейін ол есірткі бизнесіне қарсы күреске мамандандырылған полиция бөлімінде басшылық лауазымда болды. Қазан айында кезектен тыс аттестациядан өтпей қалған соң ол ішкі істер органынан жұмыстан шығарылған.

2024 жылдың 10 желтоқсанында арнайы прокурорлар мен комитетшілер арасынан ведомствоаралық жедел-тергеу тобы қызметкерлері Асқар Жетегеновті ұстағанын журналист Михаил Козачков хабарлады.

Мемлекеттік айыптаудың уәжі бойынша, Жетегеновтің қызметтік борышы есірткі сатушыларды әшкерелеп, қылмыстық жауапкершілікке тарту, ал ол болса керісінше, олардың кейбіреулеріне қамқорлық жасаған. Тергеушілердің пікірінше, ол қызметтік жағдайын пайдаланып, оларды жауапкершілікке тартудың орнына Алматы, Шымкент және Алматы облысында синтетикалық есірткілер мен психотроптық препараттарды заңсыз таратуға мүмкіндік берген. Бұл істе оған полицияның қоғамдық көмекшісі де көмектескен. Қазір екеуі де сотталушылар орындығында отыр.

  Сотталушының сот залындағы суреті. Сурет sb.by

Айыптаушылардың пікірінше, оның агенті мефедрон таратушыларға шығып, оларды ҚР ҚК-нің 297-бабы «Психотроптық заттар мен есірткі құралдарын заңсыз сату» бойынша қылмыстық жауапкершілікке тартамыз деп бопсалаған. Бірақ олар ақшамен алып, жауырды жаба тоқып отырған. Олардың бірі  полицияға 6 миллион теңге, екіншісі қылмыстық іс қозғамау үшін 40 мың доллар қолма-қол ақша берген.

Тергеу сотталушылармен белсенді өзара іс-қимыл жасаған кейбір есірткі дилерлерінің жеке басын анықтай алмады. Сонымен қатар, іс материалдарында «Композитор» деген лақап аты бар делдал бірнеше рет аталады. Ол осы екі сотталушыға 27 пакет мефедрон берген. Содан кейін орамдар нарықтық бағадан қымбат сатылып, ол грамына алты мың теңгенің орнына тоғыз мың теңге сұраған.

Синтетикалық есірткілер. Сурет elements.envato.com

Айыптау актісіне сәйкес, бұрынғы полиция қызметкерлерінің есірткі саудагерлеріне сұраныстары өсе түскен. Сонымен қатар олар 2024 жылдың мамырында өз адамдарымен бөлек өндірісті іске қосады. Сол кезде «ыңғайлы жағдай» да табыла кетеді. Әріптестері бір ай бұрын Алматыда ірі есірткі зертханасын жабады. Жабдықтар мен прекурсорлардың бір бөлігі кенеттен басқа қолға өтеді. Олар жедел материалдарда басқа да мәлімет көрсете салған.

Сотталушылар тағылған айыптарды мойындамады, прокурорлармен ешқандай мәмілеге келмеді. Сотта оларды 15 адвокат қорғады, олардың біреуі Астанадан бейнебайланыс арқылы қосылды. Мемлекеттік айыптауды екі прокурор қолдады. Талқылаудың бірінші күні сот залында бірде-бір жәбірленуші мен олардың өкілдері болған жоқ. Сондықтан судья Уйданов прокурорларға келесі отырысқа тараптардың келуін қамтамасыз етуді тапсырды.

Осы залда 12 сотталушының ісі бойынша сот процесі өтіп жатыр. Бұл басқа іс бойынша отырыстан Orda.kz фотосуреті

Сонымен процеске қатысушылардың бірінің мәртебесі туралы мәселе ашық қалып отыр. Ол iс бойынша айыпталушы әрі жәбiрленушi ретiнде де сұралып жатыр. Басқа сотталушылардан айырмашылығы, ол адам қамалған жоқ, әзірге үйқамақта. Сот залында ол бәрімен бірге емес, өзінің адвокатымен жеке отырды. Сотталушылардың қорғаушылары сотқа оның қарама-қайшы мәртебесін көрсетіп, істі заңдық қайшылықты жою үшін прокурорларға қайтаруды немесе қылмыстық істен материалдарды жеке іс жүргізуге беруді өтінді. Прокурорлар қорғау өтінішіне қарсы шықты. Судья оны ашық қалдырды.

 Orda.kz бұл істің мән-жайын әрі қарай да қадағалап, хабар таратып отырады.

Оқи отырыңыз:

• Қылмыстық кодекстегі есірткі заттарын саудалауға қарсы қолданылатын жаза солқылдақ
• «8 келі синтетикалық есірткі алған сәтінде ұсталды». ҰҚК халықаралық есірткі контрабандасы арнасын жойды
• Қазақстанда халықаралық есірткі арнасының күдікті ұйымдастырушысы тұтқындалды
• Есірткі курьерлері мен кепілгерлер мерзімінен бұрын бостандыққа шығады