Қарақалпақ белсенділерінің өлімі жалғасуда: Өзбекстан түрмесінде тағы бірі қайтыс болды

Қарақалпақстанда танымал тәуелсіз «Нукус Online» арнасының негізін қалаған қарақалпақ блогері Мұстафа Тұрсынбаев Өзбекстандағы түрмеде қайтыс болды, деп хабарлайды Orda.kz.

Asia Terra басылымы блогердің өлімін бірнеше дереккөзден, соның ішінде қарақалпақтардың әртүрлі елдердегі мүдделерін қорғайтын АҚШ-тағы Via Serica ұйымының мәліметтері арқылы растады. Мұстафа Тұрсынбаев 17 ақпанда Ташкент облысының Таваксай кентіндегі колонияда көз жұмды. Бұған дейін құрылыс алаңында жұмыс істеп жүрген кезде қабырғаның бір бөлігі үстіне құлап, комаға түскен.  

Asia Terra жазуынша, соңғы екі жыл ішінде бұл – саяси себептермен сотталған қарақалпақ тұтқынының түрмеде көз жұмуының үшінші жағдайы.

Желтоқсан айында 41 жасқа толған Тұрсынбаев Қарақалпақстанда танымал «Нукус Online» тәуелсіз видеоканалының негізін қалаушы ретінде белгілі. Бұл арнаның153 мыңнан астам оқырманы бар.  

2023 жылдың қарашасында ол басқа блогер Саламат Сейтмұратовпен бірге ұсталды. Өткен жылдың наурызында Нүкіс аудандық соты екеуін бопсалау айыбы бойынша жалпы режимдегі колонияда 5 жылға бас бостандығынан айырды. Шілде айында апелляциялық сот бұл үкімді күшінде қалдырды.

Тұрсынбаев өзіне тағылған айыптарды үзілді-кесілді жоққа шығарды. Оның кінәсін дәлел ретінде тек екінші сотталушы бастамашылық еткен телефон арқылы жазылған әңгіме ғана келтірілген, оны да Өзбекстанның арнайы қызметтерінің талабы бойынша жасалғаны айтылды. Тергеу блогерге ҚК-нің тағы екі бабы бойынша айып тағуға тырысқан, бірақ бұл айыптар сотта дәлелін таппады.  

Тұрсынбаев пен Сейтмұратовтың ісіне қоғамның ерекше назар аударуына байланысты өткен жылы Өзбекстан билігі ақпаратқа қол жеткізуді шектеді. Ресми БАҚ бұл процесті жарияламады, ал туыстары сот үкімінің мәтінін ала алмағанына шағымданды. Өзбекстан Жоғарғы сотының сайтында тек көптеген редакцияланған түзетулері бар апелляциялық шешім ғана жарияланды.

Asia Terra ақпаратына сәйкес, Қарақалпақстанда Тұрсынбаевтың тәуелсіз журналистік қызметі үшін жалған айыптармен сотталғаны туралы пікір кең таралған. Шын мәнінде, оны қудалаудың негізгі себебі – қарақалпақ тілінде әлеуметтік тақырыптарда жариялаған материалдары болуы мүмкін.  

2022 жылдың шілде айында ол көптеген қарақалпақтар сияқты Нөкістегі көтерілісті тергеу аясында қамауға алынып, азаптауға ұшыраған.  

15 ақпанда Қазақстанда ұсталған тағы бір қарақалпақ белсендісі Ақылбек Мұратбайды, оны Өзбекстан билігі экстрадициялауды талап еткен, Алматыдағы тергеу изоляторынан босатты.