Халық жанбағысқа тапқанының жартысынан көбін жұмсап отыр

Номиналды кірістер өскенімен шығыс көлемі өзгермейді, бәрібір халық табысының жартысынан көбін тамаққа жұмсап отыр,  деп хабарлайды Orda.kz.

2025 жылдың үшінші тоқсанында қазақстандықтардың орташа табысы бір адамға 364,5 мың теңгеден келеді. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 8,5% артық. Дегенмен орташа шығыс 324,5 мың теңгеге жетті, бұны біз ойдан шығарған жоқпыз, ол Ұлттық статистика бюросының деректерінен келіп шығады.

«Қазақстандықтар барлық шығындарының жартысынан астамын азық-түлікке жұмсап (52,3%) отыр. Тамаққа кететін шығынның ең көп үлесі Түркістан облысы мен Жетісуда өңірінде. Онда тұрғындар орташа есеппен тамаққа 60% -дан артық жұмсайды. Бір қызығы Қарағанды облысының тұрғындары азық-түлікке ең аз - 42,4% жұмсайды екен» бұны да Ұлттық статистика бюросы мәлімдеді.

Азық-түлікке жатпайтын тауарларға орташа алғанда шығыстардың 21,3% келеді. Солтүстік Қазақстан облысы 28,4% -бен көш бастап тұр. Ақылы қызметтер 17,9% -ға жетті, бұл ретте Алматы мен Астанада олардың үлесі тиісінше 23,7% және 21,6% -дан жоғары. 

Бұған жұртшылықтың шығындарының жеке түріне айналған несие мен қарыздарды қосыңыз. Орташа есеппен қазақстандықтар осындай төлемдерді өтеуге қаржысының 6,5% жұмсайды. Ұлытау облысында бұл көрсеткіш 18,2% -ға, Ақмола, Ақтөбе, Қарағанды және Қызылорда облыстарында 10,6% -дан 11,6% -ға дейін көтерілді.

Бұған дейін біз Қазақстан ЕАЭО-дағы нақты жалақы төмендеген жалғыз ел екенін жазғанбыз. Еуразиялық экономикалық комиссияның мәліметінше, 2025 жылғы қаңтар-қыркүйекте олар 0,4% -ға төмендеді, себебі инфляция номиналды кірістер өсімін толығымен жеп қойды.

Бұдан бұрын Orda.kz елде сауда баяулай бастағанын хабарлаған болатын. Сарапшылар мұны халықтың нақты табысының құлдырауымен, тұтынушылық сұраныстың баяулауымен және мемлекеттік қолдаудың қысқаруымен байланыстырды, сондықтан негізгі халықтың табысы барған сайын тек қажетті тауарларды ғана өтей алады. 

Маусым айында сарапшылар Қазақстан халқының кірістері мен шығыстары жөніндегі статистиканы зерттеп, елімізде азық-түлікке жұмсалатын шығын үлесі әлем бойынша ең жоғары деңгейде екенін анықтады.

Айтпақшы, 2025 жылы халықтың әлеуметтік осал топтарына арналған тұрғын үй көмегіне жергілікті бюджеттен 1,5 млрд теңге бөлінді,  бұл аз ба, көп пе?

Былтыр сарапшы Олжас Байділдинов Қазақстанның 2025 жылға арналған бюджеті рекордтық 25,8 триллион теңге (52,6 миллиард доллар) болды, бұл Біріккен Араб Әмірліктерінің (БАӘ) 71,5 миллиард дирхам ($19,5 млрд доллар)  көлемінде бекітілген бюджетінен үш есе дерлік артық екенін айтты.