Еуроодақ Орталық Азия елдеріне қарсы санкциялар қарастырмақшы

Еуропалық Одақ Ресейге танктер мен ұшқышсыз ұшақтарды жөндеуге керек-жарақ алуға көмектесетін елдерге санкция салуды қарастыруда.

Сауда ағындарын бақылап отырған Еуропалық Одақтың дипломаттары Ресей Федерациясы мен Кремльдің Орталық Азиядағы дәстүрлі одақтастары арасындағы тұтыну тауарлары саудасының айтарлықтай өскенін байқады. Бұл туралы британдық The Telegraph басылымы дереккөздерге сілтеме жасап хабарлады. Ресурстың мәліметінше, тауарды алуға Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстан, Грузия, Армения, Бразилия, Қытай, Үндістан, Израиль, Мексика, Никарагуа, Сербия, Сингапур, Оңтүстік Африка Республикасы, Тайвань, Тәжікстан, Түркия және Біріккен Араб Әмірліктері көмектесуде.

«Белсенділігі 60-80%-ға артқан жаңа сауда жолдарын Ресей өзінің соғыс машинасын әлсіретуге бағытталған санкцияларды айналып өту үшін пайдаланады деген қауіп бар» делінген хабарламада.

The Telegraph қол жеткізген құпия құжатқа сәйкес, Еуроодақ Ресейге Орталық Азия елдерінен реэкспорттың дәлелін тапса, кез келген елдің, кәсіпорынның немесе жеке тұлғаның өзінің ортақ нарығына кіруіне шектеу қоюы мүмкін.

«Біз басқа елдердегі жеке және заңды тұлғаларға күшті сигнал беруіміз керек»  делінген құпия құжатта.

Шенеуніктер Еуроодақтан Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстан сияқты елдерге экспортталатын тауарлардың ішінде негізінен кір жуғыш машиналар, ескі көліктер мен фотоаппараттар бар екенін атап өтті. Көптеген тауарлар бөлшектеліп, жартылай өткізгіштер мен басқа да құрамдас бөліктер ресейлік танктерді, бронетранспортерлер мен ұшқышсыз ұшақтарды қалпына келтіру үшін пайдаланылады деген қауіп бар. Мұндай «қосалқы бөлшектер» Украина аумағында жиі кездеседі.

«Бұл үлкен мәселе. Санкциялар құрылымының негізгі бөлігі бұзылды» дейді ЕО-дағы жоғары лауазымды дипломатиялық дереккөз.

ЕО-дан шығатын тауарлардың басым бөлігі Литвамен құрлық шекарасы арқылы Беларуське жөнелтіліп, одан кейін Орталық Азияға қайта экспортталады. Есепте ЕО шенеуніктері экспорттық декларацияларды жөнелтілімдер жоғалып кетпей тұрып, Ресейге көшіруге дейін одақтың сыртқы шекарасын қоса қадағалай алатыны айтылған.

«Тауарлардың көпшілігі ЕО-дан Беларусь құрлық шекарасы арқылы кетеді. Польша олқылықты жабу үшін шекараны жапты, бірақ Литва мен Минск арасындағы жол әлі ашық. Вильнюс Беларусь шекарасы арқылы сауданың 97%-ы басқа мүше мемлекеттермен екенін хабарлады»  деп атап өтті басылым.

Еуроодақ шенеуніктері алдымен Орталық Азия елдерімен дипломатиялық келіссөздер жүргізіп, олардың салдары туралы ескертуді жоспарлап отыр. Мәскеудің аймақтағы ең жақын серіктестерінің бірі Қазақстан қазірдің өзінде ел арқылы өтетін тауарларды бақылауға міндеттенді. 1 сәуірден бастап Қазақстанда шекарадан шекараға дейін жүк тасымалдаудың бүкіл тізбегін онлайн бақылайтын жүйе іске қосылуы керек екені белгілі болды.

Бұрын атап өтілгендей, АҚШ-тың Өнеркәсіп және қауіпсіздік бюросы (BIS) әскери мақсатта пайдаланылуы мүмкін элементтер ретінде «ерекше алаңдаушылық» объектілерін тізімдейді: ұшақ бөліктері, дыбыстық жүйелер, антенналар, спектрофотометрлер, сынақ жабдықтары, GPS жүйелері, вакуумдық сорғылар, және мұнай кәсіпшілік жабдықтары.