Еурокомиссия басшысы Ирандағы зорлық-зомбылықты айыптап мәлімдеме жасады

Еуропа Ирандағы наразылық білдірушілерді толық қолдайтынын және оларға қарсы жасалып жатқан зорлық-зомбылықты айыптайтынын мәлімдеді. Бұл туралы Еурокомиссия төрайымы Урсула фон дер Ляйен мәлімдегенін Orda.kz Deutsche Welle-ге сілтеме жасап хабарлайды.

Ол бұл жөнінде сенбі күні, 10 қаңтар кешінде X әлеуметтік желісіндегі парақшасында жазды.

«Тегеран көшелері мен әлемнің түкпір-түкпіріндегі қалалар ирандық әйелдер мен ер азаматтардың бостандықты талап еткен қадамдарының жаңғырығын қайталауда.  Сөйлеу еркіндігі, жиналу еркіндігі, саяхаттау және ең бастысы — еркін өмір сүру құқығы тапталуда. Еуропа оларды толық қолдайды. Біз осы заңды шерулердің қатыгездікпен басып-жаншылуын қатаң түрде айыптаймыз». 

Сондай-ақ ол қамауда отырған барлық демонстранттарды дереу босатуға шақырды.

«Біз интернетке қолжетімділікті қалпына келтіруге шақырамыз. Және, ең бастысы — негізгі адам құқықтарының сақталуын талап етеміз», - деп қосты Еурокомиссия басшысы. 

Ирандағы митингілер 2025 жылғы 28 желтоқсаннан бері тоқтаған жоқ. Сол күні Тегерандағы басты қалалық базардың дүкен иелері елдегі экономикалық жағдайдың нашарлауына наразылық ретінде өз дүкендерін жапты. Кейінірек шерулерге елдің басқа да ірі қалаларының тұрғындары қосылды.

30 желтоқсанда наразылық білдірушілер мен полиция арасындағы алғашқы қақтығыстар туралы хабар тарады, күштік құрылым өкілдерінің демонстранттарды тарату үшін көзден жас ағызатын газ қолданғаны айтылды. Уақыт өте келе наразылық саяси сипатқа ұласты. Қатысушылар «Хаменейге өлім» деген ұрандар көтере бастады. Бұл Ислам Республикасының рухани көшбасшысы аятолла Әли Хаменейге бағытталған.

Кейіннен шерулер жаппай тәртіпсіздіктерге ұласты. Тегеран мэрі Алиреза Заканидің мәліметінше, 9 қаңтарға қараған түні өткен наразылық акциялары кезінде 50-ден астам банк пен бірнеше мемлекеттік мекеме өртеліп, 30-дан астам мешіт отқа оранған.

Наразылықтар аясында билік Тегеран көшелеріндегі бақылауды күшейтіп, интернетке қолжетімділікті шектеді. Құқық қорғау саласындағы HRANA ақпарат агенттігінің дерегінше, 9 қаңтарға дейінгі наразылықтар барысында кемінде 65 адам қаза тапқан — олардың 15-і қауіпсіздік күштерінің қызметкерлері, 50-і наразылық білдірушілер. Сонымен қатар 2300-ден астам демонстрант ұсталған.

Тегеран прокуроры жаппай наразылық акциялары мен тәртіпсіздіктерге қатысқандарға қатысты қатаң шаралар қолданылатынын мәлімдеді.

 Журналистердің айтуынша, наразы халық прокурор мен оның командасын контейнерге қамап, өртеп жіберген. 

Аятолла Әли Хаменей жаппай наразылықтарға қатысушыларды «арандатушылар» және «елге зиян келтіріп жүрген адамдар» деп айыптады.

Тақырыпқа сай оқи отырыңыз:

• Ирандағы қантөгіс: Жүздеген адам қаза тапты, жаппай тұтқындаулар мен өртке оранған мешіттер
• Ирандағы наразылықтың мақсаты монархты қайтару емес
• Иранда наразы халық Солтүстік Хорасан прокурорын тірідей өртеп жіберді