2026 жылғы конституциялық реформа: Президент қайтыс болса немесе отставкаға кетсе билік әрі қарай не істейді?

Президент өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылған жағдайда қолданылатын тәртіпті әділет министрлігі түсіндірді, деп хабарлайды Orda.kz.

Астанада Конституциялық реформалар бойынша түскен ұсыныстарды талқылауға арналған Конституциялық комиссияның екінші отырысы өтіп жатыр. Әділет министрі Ерлан Сәрсембаев президент қайтыс болған жағдайда қандай іс-қимыл алгоритмі ұсынылатынын айтты.

Ұсынысқа сәйкес, вице-президент өтпелі кезеңде биліктің тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін жеткілікті легитимділігі бар жария лауазымды тұлға ретінде қарастырылады. Сонымен қатар, демократиялық рәсімді іске қосуда негізгі рөл Құрылтайға беріледі.

Сонымен қатар, ұлттық қауіпсіздікті, қаржылық тұрақтылықты және құқық үстемдігін қамтамасыз етуге тікелей қатысы бар мемлекеттік органдардың бірінші басшыларын президенттің жеке өзі тағайындауы ұсынылады. Атап айтқанда:

 • Бас прокурорды;

 • Конституциялық соттың төрағасын;

 • Қарулы күштер, мемлекеттік күзет және ҰҚК басшысын;

 • Жоғары аудиторлық палата мен Орталық сайлау комиссиясының төрағаларын;

 • Адам құқықтары жөніндегі уәкілді.

Сонымен қатар, 24 қаңтарда Астана қаласында  өткен Конституциялық реформа жөніндегі комиссияның алғашқы отырысында Ерлан Қарин жұмыс тобының атқарған ісіне тоқталды. Жаңа бірпалаталы парламентті қазақ парламентаризмінің тарихи тамырын айқындау мақсатында Құрылтай деп атау ұсынылып отыр. Құрылтай құрамында 145 депутатболады. Депутаттарға қойылатын негізгі талаптар қазіргі Мәжілістегі талаптармен бірдей болып қалады, яғни жасы 25-тен кем болмауы және ел аумағында кемінде 10 жыл тұрақты тұруы міндет.

Қосымша талаптар конституциялық заңда бекітілуі мүмкін.

Айта кетейік, «OrdaMed» АҚ басшылығы мемлекетке 4,5 млрд теңге көлемінде залал келтірді.