13 мүрде шыққан Almaty Hostel-ге қатысты үкім: Неге көп сұрақтар жауапсыз қалды?

9 шілде күні Алматының Алмалы аудандық соты 13 адамның мүрдесі шыққан Almaty Hostel-ге қатысты сот үкімі шықты үкім шығарды. Orda.kz тілшісі сот отырысына қатысып, сот залындағы жағдайды бақылап қайтты.

2023 жылдың 30 қарашасы күні таңертең Almaty Hostel-де шыққан өрт 13 адамның өмірін қиды. Қаза тапқандардың арасында Алматыға жұмыс іздеп келген азаматтар мен студенттер болған. Олардың барлығы хостелдің жертөлесіндегі бөлмелерде тұрған.

Оқиғадан кейін сол күні-ақ адам өліміне әкелген өрт бойынша қылмыстық іс қозғалып, хостелдің иесі Әділбек Мұхамедияров ұсталды.

Оқиға болған уақытта заң бойынша жертөле мен ғимараттың қосымша қабаттарында тұрғын бөлмелер ашуға тыйым салынған еді. Алайда қайғылы жағдай дәл сол ғимараттың қосымша қабатында болған.

Соттың пікірінше, адамдардың қаза болуына дәлізде тұрған матрастар басты себеп болған. Олар эвакуация жолын жауып, адамдардың сыртқа шығуына кедергі келтірген. Сонымен қатар, сот өрт кезінде эвакуацияға арналған есіктің құлыптаулы болғанын да ескерді.

Алайда сот процесінің соңғы кезеңінде, яғни жарыссөзде, мемлекеттік айыпталушы Пекельникке тағылған айыпты Қылмыстық кодекстің 292-бабынан 306-бабына ауыстыруды сұрады. Бұл бап қауіпсіздік талаптарына сай келмейтін тауарларды шығару, жұмыстарды орындау немесе қызметтер көрсету бойынша жауапкершілікті қарастырады.

Сот шешімі 

Сот шешімі бойынша негізгі айыпталушы Әділбек Мұхамедияров кінәлі деп танылып, 5 жыл бас бостандығынан айырылды. Оның тергеу изоляторында өткізген бір жарым жылға жуық уақыты «бір күні екі күнге есептеліп» жаза мерзіміне қосылды.

 Екінші айыпталушы Александр Пекельник те кінәлі деп танылып, 4 жылға сотталды.

«Менің ойымша, бұл үкім негізсіз. Себебі 306-бап бойынша алдын ала тергеу де, сот процесі де жүргізілген жоқ. Пекельник көрсеткен қызметтер барысында қандай да бір қауіпсіздік талаптарының бұзылғанын дәлелдейтін сараптамалар да болған жоқ», — деді Александр Пекельниктің қорғаушысы Карина Сейтқожанова.

Сондай-ақ, Мұхамедияровтан жәбірленушілердің пайдасына өтемақы өндіру туралы шешім қабылданды:

• Қабдылбек, Васильева, Әлімбаева, Абдуахидова, Абдусалямова және Колесниковаға – әрқайсына 7 миллион теңгеден моральдық өтемақы;
• Васильеваға – 1,5 миллион теңге көлемінде материалдық өтемақы;
• Сыдықоваға – 6 миллион теңге моральдық өтемақы төленеді. 

Пекельниктен:

• Жәбірленуші Айнабекова, Абдуахидова және Абдусалямоваға – әрқайсына 7 миллион теңгеден моральдық өтемақы  өндіру белгіленді.

Адвокаттың айтуынша, тіпті 306-бап бойынша да Пекельникке айып тағуға негіз жоқ. Өйткені ол қызметті хостел иесіне емес, ғимараттың иесі — «Куса Халық» компаниясына көрсеткен. Соған қарамастан, сот дәл осы бап бойынша Пекельникті кінәлі деп таныды.

Сот үкімінде Александр Пекельник тек құжаттарға қол қойғаны, ал монтаж жұмыстарының өзін бақыламағаны айтылды. Сондай-ақ сот кем дегенде бір жұмысшының электромонтажшы ретінде біліктілігі расталмағанын және сараптама қорытындысында өрт дабылының дыбысы талапқа сай жеткілікті деңгейде болмағанын ескерді.

Сот залынан Әділбек Мұхамедияровпен бірге қолына кісен салынар алдында Пекельник өзінің кінәсін тағы бір мәрте жоққа шығарды.  

Сот үкімі шыққаннан кейін Александр Пекельниктің туыстары эмоцияларын жасыра алмады. Оның әйелі Анастасия Пекельник отбасы ешқандай өтемақы төлеуге ниетті емес екенін айтты.

Сондай-ақ Пекельниктің қорғаушысы сот шешіміне міндетті түрде апелляциялық шағым түсірілетінін мәлімдеді.