Тоқаев Иранға алғаш рет ресми сапармен барады

19 маусымда Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Иранға алғашқы ресми сапарын жасайды.

«Хабар 24» телеарнасының хабарлауынша, Қасым-Жомарт Тоқаев Ислам Республикасының жоғары басшылығымен кездеседі. Олар сауда-экономикалық ынтымақтастық бойынша екіжақты келіссөздер жүргізеді.

Иран тек Оңтүстік-Батыс Азия мен Еуразия құрлығында ғана емес, сонымен бірге бүкіл әлемдегі ең ірі экономикалық және саяси ойыншылардың бірі екені баршаға мәлім. Кейбір елдер Иранмен байланысын үзсе, Қазақстан сауда-экономикалық салаларда ынтымақтастық мүмкіндіктерін іздестіруде.

 «Иран мен Қазақстан арасындағы дипломатиялық қарым-қатынасқа 30 жыл толды. Осы жылдар ішінде екі елдің басшылығы түрлі саммиттерге қатысудан бастап, ресми және мемлекеттік сапарларға дейін жоғары деңгейде өзара іс-қимыл жасап келеді. Бұл кездесулердің жемісі, әрине, экономика мен сауда саласындағы екіжақты ынтымақтастық. Өткен жылы сауда көлемі 440 миллион долларға жетті. Экспортта да, импортта да тараптар әуе жолдарын ғана емес, құрлық және теңіз транзитін де пайдалана отырып, әріптестікті одан әрі дамытуға ниетті. Соңғы жылдары республикада темір жолдар мен транскаспийлік бағытқа ерекше көңіл бөлінуде. Қазақстаннан Иранға металл, жарма, көкөністер жеткізіледі. Елімізге негізінен жаңғақ, жеміс-жидек, құрылыс материалдары импортталады»  дейді телеарна тілшісі Тимур Қазығұлов.

Тарихқа көз жүгіртсек, екі республика да Солтүстік-Оңтүстік және Батыс-Шығыс дәліздерінің қиылысында орналасқан, деді Иранның Қазақстандағы бұрынғы елшісі Рамин Мехманпараст. Ал әскери қақтығыстар салдарынан әлемде қалыптасып жатқан күрделі геосаясатты ескерсек, бұл әлеует одан да арта түспек.

— Қазір бүкіл Еуразиялық аймақтың азық-түлік және өнеркәсіптік қауіпсіздігін қамтамасыз етуде Иран мен Қазақстанның рөлі өте маңызды. Бүгінгі таңда энергия ресурстарын, құрылыс материалдарын, азық-түлік, астық және басқа да тауарларды біздің елдеріміз ғана емес, Еуропа, Азия және Африка елдеріне экспорттау мен импорттауға үлкен мүмкіндік бар, - деді 2004-2009 жылдардағы Иранның Қазақстандағы елшісі Рамин Мехманпараст.

Биылғы  жылдың төрт айында теміржол көлігімен экспорттық-импорттық жүктердің көлемі  500 (499,6) мың тоннаға жетті. Одан кем емес жүк Каспий теңізі арқылы Ақтау порты арқылы тасымалданды, оның көлемі  – 589 мың тонна. Өткен жылы құрлық және теңіз көлігімен тасымалдау көлемі 1000 тоннадан асты.

— Иран Қазақстанмен ынтымақтастыққа әрқашан дайын, өйткені сіздің ел барлығына ашық, өте бейбіт және сонымен бірге өз қадірін біледі. Бізде ортақ теңіз шекарасы ғана емес, сонымен қатар көптеген мәдени, діни, тарихи байланыстар бар, бірақ басымдық, әрине, өзара тиімді сауда болып табылады, - деді елші.

Бүгінгі таңда қазақстандық компаниялар Иранның Инчебурун стансасы маңында астық терминалы мен Бандар-Аббас портында көлік-логистикалық орталық салу мәселелерін шешуде. Алайда оны іске асыру АҚШ-тың Иранға салған санкцияларына байланысты қиындап кетті. Қазақстан Президенті Иран басшылығымен елдер арасындағы логистиканы дамытудың әлеуеті мен келешегі және өзара сауда туралы  сөйлесуге ниетті.