Румыниялық мұнай өңдеу зауытының қызметкерлері Тоқаевқа KMG International-дағы заңсыздыққа шағымданды

Наурызда KMG International компаниялар тобының атқарушы бас директоры Ілияс Құлжановтың Ресей азаматтығы бар екенін жариялаған румындық Gândul интернет-басылымы Rompetrol мұнай компаниясы қызметкерлерінің Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевқа жазған ашық хатын жариялады.

Gândul орыс тілінде жазылған құжатты келтіреді, онда Rompetrol қызметкерлері KMG International басшылығын біліксіз және сыбайлас жемқорлыққа жол берді деп айыптайды. Ашық хат Қасым-Жомарт Тоқаевтан бөлек, премьер-министр Олжас Бектеновке, энергетика министрі Алмасадам Сәтқалиевке, «Самұрық-Қазына» АҚ басқарма төрағасы Нұрлан Жақыповқа және ҚМГ басқарма төрағасы Мақсұт Мырзағалиевке жолданды.

Қазақстандық «ҚазМұнайГаз» компаниясына тиесілі румыниялық Rompetrol мұнай компаниясының қызметкерлері Қазақстан президенті мен билігінің назарын ұйымдағы көптеген мәселелерге аударғысы келетінін жазады. Олардың пікірінше, компания «басшылық құрамын түбегейлі өзгертуді» және «Жаңа Қазақстанның мақсаттарына сай көзқарасы бар директорлар кеңесінен бастап атқарушы менеджментке дейінгі барлық деңгейдегі жаңа адамдарды» тартуды талап етеді.

Ашық хатта Rompetrol командасы ұйымның басшылығына шағымданады. Бұл, олардың пікірінше, компаниядағы «білім мен құзыретті жойды». Хат авторлары Ілияс Құлжановты «өте қабілетсіз адам» деп атайды және ол «Қазақстан Республикасына үлкен айып әкеледі» деп қорқады. Олардың айтуынша, Rompetrol-да жаңа топ-менеджерлер шығу тегі мен туыстық байланысы бойынша, нақты құзыреттілік ескерілмей тағайындалады, ал тәжірибелі мамандар жұмыстан кетуге мәжбүр. Осыған байланысты румындық компанияның нысандарында апаттар мен жарылыстар орын алады.

«Басқару шешімдері Румыния мен Қазақстан үшін стратегиялық маңызды компанияның қаржылық ағындарын ұстауға бағытталған. Компанияның қаржылық ресурстарын бұру үшін сыбайлас жемқорлық схемалары барлық деңгейде жүзеге асырылады. 2023 жылдың қаржылық нәтижелері компанияның банкротқа ұшырағанын анық көрсетеді» делінген ашық хатта.

Rompetrol қызметкерлері Қасым-Жомарт Тоқаевтан компанияны сақтап қалу үшін шара қолдануды сұрап, Румыния билігіне де осындай сұраныс жіберілетінін хабарлады.

Gândul журналистері бұған дейін Ілияс Құлжановты Ресей азаматтығы бар деп тікелей айыптаған материал жариялаған. Олардың пікірінше, KMG International басшысы Еуропалық Одақ тарапынан ықтимал санкцияларды болдырмау үшін Ресеймен байланысын жасырып отыр. Сондай-ақ олар Новороссийскідегі КҚК терминалы арқылы Румынияға жеткізілетін қазақ мұнайы теориялық тұрғыдан ресейлік болуы мүмкін дегенді алға тартты. Гандулға жеткізілген «орыс ізі» туралы дәлелдердің көбі үстірт.

Қазақстандық «ҚазМұнайГаздың» 100 пайыз еншілес кәсіпорны «Ромпетрол» компаниясының жанжалға ұшырауы бірінші рет емес. Румыния прокуратурасы 2016 жылы компанияның салық төлеуден жалтару, ақшаны жылыстату және алаяқтықпен айналысқаны туралы хабарлаған. Содан кейін «ҚазМұнайГаз» мен Румыниядағы тағы екі компанияның мүлкі тәркіленді. 2023 жылдың ақпанында Rompetrol компаниясының төрт бұрынғы менеджері осы іске қатысты алаяқтық жасады деп айыпталды.

Rompetrol жұмысшыларының үнемі жазатайым оқиғалар туралы шағымдары да негізсіз емес. 2021 жылы Қазақстан-Румыния Петромидия зауытында жарылыс пен өрт болып, бір адам қаза тауып, бес адам жараланған. Тағы бір өрт 2023 жылдың маусымында болды, бірақ зардап шеккендердің алдын алған жоқ.