Мал шаруашылығындағы  20 миллион теңгенің  қойы қайда кеткені белгісіз

Алматы облысының прокуратурасы «Бескөл-агро» кооперативі әзірлеген асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытуға субсидия беретін қылмыстық істі  әшкереледі.

Бірінші сатыдағы сот ауыл шаруашылығы басқармасының талап арызын қанағаттандырусыз қалдырды. Алматы облыстық соты бұған дейінгі соттың шешімімен келіспей, мал өсірушілерді мемлекеттен бөлінген субсидияны қайтаруға міндеттеді. Orda.kz редакциясы аналық мал басының  жеті мыңнан астамы қайда кеткенін анықтады.

Алматы облысының прокуратурасы 2017–2021 жылдарға арналған агроөнеркәсіп кешенін дамытуға бөлінген бюджет қаражатының игерілуінің заңдылығына тексеру жүргізді. Мұнда қызықты мәліметтер пайда болды. Мәселен, 2020 жылдың қазан айында «Бескөл-агро» басшылығы мемлекеттік субсидия алуға өтініш берген. Келісімшарт бойынша олар асыл тұқымды ұсақ малды ұстауға міндеттелсе, сегіз мыңға жуық қой жоқ болып шыққан. Олар белгісіз себептермен тіркеуден алынып тасталды.

Ол кезде Эльмира Төлеуова директор болса, ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативінің құрылтайшылары Эльмира Төлеуова, Әлия Болатхан және Олжас Сабырбектер болған.

«Бескөл-агрода» прокурорлық тексеру басталғаннан кейін директор ауысып, құрылтайшылар да екі рет жаңартылған. Жаңа басшы болып Советбек Тәжиев келген. Ол да Эльмира Төлеуованың орнына меншік иелерінің тізіміне енді. Ал Әлия Болатханның орнына Бауыржан Әріпжанов келді.

2021 жылдың 2 маусымында «Бескөл-агро» компаниясынан қой басына 2500 теңгеден 19,8 миллион теңге субсидия қайтару сұралған. Алайда кооператив басшылығы «мал орнында» деп жауап беріп, «Ауыл шаруашылығы  малдарын реттеу» электронды базасында бар екенін айтқан.

Осы істі түсіну үшін Алматы облысының ауыл шаруашылығы басқармасының басшылығы сотқа шағым түсіргенімен, облыстың ауданаралық экономикалық сотында әкімдік қызметкерлерінің жолы болмады. Сондықтан прокурор талап арызды қанағаттандыру үшін апелляциялық шағым түсірді. Қадағалау органы өтінішті қойлардың «Бескөл-агроға» ресми түрде ғана тіркелгенімен түсіндірді.

3 мамырда Алматы облыстық сотында азаматтық істер жөніндегі сот алқасының отырысы өтті.

«2021 жылдың тамыз айында 7066 бас қой иесіне қайтарылды, 384 бас қой үшінші тұлғаларға сатылды, 102 бас қой мүлде дерекқорда тіркелмеген, жауапкер ешқандай селекциялық-асыл тұқымдық жұмыс жүргізбеген» делінген сот қаулысында.

Сот қандай шешім қабылдады?

Сот алқасының мүшелері тараптар ұсынған құжаттарды тағы бір қарап, сол қой иелерінің түсініктемелерін тыңдады. Сот «Бескөл-агро» серіктестігінің селекциялық-асыл тұқымдық жұмысымен шынымен айналысқаны туралы айғақтар мен «Ауыл шаруашылығы жануарларын біріздендіру» электронды базасының бағдарламалық жасақтамасының ақаулығы туралы дәлелдемелерді таппай, Алматы облысы ауыл шаруашылығы басқармасының талап арызын қанағаттандырды.

 «Бескөл-агро» ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативіне «Алматы облысы ауыл шаруашылығы басқармасы» мемлекеттік мекемесінің пайдасына негізсіз алған 19 895 000 теңге субсидияны қайтару міндеттелсін» деген үкім шығарылды.

Сондай-ақ, кооператив басшылығы бюджетке 596 850 теңге төлеуге міндеттелді.

Айта кетейік, «Бескөл-агро» ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативі Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативтері қауымдастығының мүшесі болып табылады, оның директоры Алмазбек Садырбаев. Orda.kz редакциясы Қазақстанның бас қой өсірушісіне хабарласып, мемлекеттік субсидиямен жасалған алаяқтықтың мән-жайын білді.

—   Менің оған қатысым жоқ, мен қауымдастықтың басшысы қызметін атқарамын, ал «Бескөл-агро» тек бірлестіктің мүшесі, - деді Садырбаев телефон арқылы сөйлескен кезде.

Ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативтері қауымдастығына «Бескөл-агро» серіктестігінен бөлек «Қабанбай-агро», «Tabys-Qazyna », «Sandy′gas′ Qazyna» және «АМАЛИЯ» серіктестіктері де кіреді.