Қазақша заңның кез келген бабынан қате табуға болады — Алмас Жұмағали

Заңгер Алмас Жұмағали жақында Қазақстан заңының қазақша нұсқасында жазылған қателіктерді айтып өтті.

Бұл туралы Алмас Жұмағали баспагер, жазушы Арман Әлменбеттің youtube арнасына берген сұхбатында айтты. Бұл қазақша заңға арналған бүтін бір шығарылым болды.

Заңгер әуелі мысал ретінде Жаңөзенде болған оқиғаға қатысты қылмыстық іс жүргізу процесінің толығымен қазақ тілінде жүргізілгенін айтты. Оқиға кезінде 50 адам материалдық шығын келтірді деп танылды. Ол қылмыстық іс жүргізу кодексінің 162-ші бабын баса айта кетті.

«Азаматтық талап есі кіресілі-шығасылы адамның тікелей қылмысымен немесе қоғамға қауіпті адамның әрекетімен келтірілген зиян үшін қойылады. Ал енді оқысаңыз, тек есі дұрыс емес адамдарға қойылады деген мағына тұр. Бұл орысшадан аударғанда аудармашылардан кеткен қате. Заңға таза аудармашыны отырғызып қоюға болмайды. Таза заңгерлерді отырғызып қоюға болмайды. Заңға заңгер, аудармашы, лингвист және маман кірісуі керек. Сонда дұрыс заң шығады», – дейді Алмас Жұмағали.

Аталған заңды аудармашы стилистиканы, қазақ тілі мен орыс тілінің айырмашылығын түсінбегендіктен, синтаксисті түсінбегендіктен бәрін есі дұрыс емес адамның мойнына жауып жібергенін айтты.

Заңгер 1999 жылдан бері осы заңдағы өрескел қатемен күресіп келе жатқанын айтады. Оның айтуынша, осы өрескел қате жіберілген заң 16 жыл бойы қолданылды. Алмас Жұмағалиев сол кездегі Ғылым академиясының мемлекет және заң институтының басшысы Сапарғалиевқа осы қатені көрсеткенде оның таңқалғанын айтты. Сосын осы жайлы 4 мақаласын парламентке жолдады. Ал парламент жауап беру тұрмақ, хатты алғандарынан да хабар бермепті. Бұл өрескел қате жіберіліп отырған заңды өзгерту туралы шешім 2014 қабылданып, 2015 жылдың 1 қаңтарында қате заң күшін жойды.