Қаңтар кезінде 44 адамды азаптаған полицейлерге сот апелляциялық үкім шығарды

10 маусымда Қонаев қаласының соты Қаңтар оқиғасы кезінде Қазақстан, Өзбекстан және Қырғызстан азаматтарын азаптады деп айыпталған алты полицейге қатысты апелляциялық шағымды қарады. Сот бірінші инстанцияда шыққан үкімді өзгертпеді, деп хабарлайды Orda.kz.

Еске салар болсақ, 2022 жылдың 7 қаңтарында ҰҚК шекара қызметінің басшылығы Алматыда жаппай тәртіпсіздікке қатысқан адамдарды іздеу операциясын ұйымдастырған. Сол күні әскерилер Алматы-Бішкек тас жолында бақылау-өткізу бекетін орнатып, өз еліміздің және Қырғызстан, Тәжікстан мен Өзбекстаннан келген 99 адамды ұстады.

Ұсталғандардың бәрі Қошмамбет ауылындағы сол кезде пайдалануға берілмей, ресми түрде жұмыс істемейтін әкімшілік құқық бұзушыларға арналған арнайы ұстау изоляторына жеткізілді. Зардап шеккендердің айтуынша, су да, жылу да болмаған.

Арнайы ұстау изоляторында ұсталғандарды әскерилер мен тәртіп сақшылары дәліз бойында тізіліп күтіп алған. Зардап шеккендердің айтуынша, ол жерде әскери киім, ішкі істер министрлігі немесе азаматтық киім киген, бірақ оқ өткізбейтін кеудеше киген, қару-жарақ пен таяқ ұстаған 30-ға жуық адам болған. Ешқандай сұрақ қоймастан «дәлізден» өткендердің барлығын ұрып-соғатын. Үш күнге жуық ұсталғандарға тамақ та, су да бермей, ұрып-соғып қорлаған.

Әңгімелескен жәбірленушілер шынжырмен, мылтықтың дүмбісімен, полицей шоқпарымен  ұрып-соққанын, сақалын қолымен жұлуға мәжбүрлегенін айтты.

Оларға қатыгездік, адамгершілікке жатпайтын немесе ар-намысты қорлайтын қарым-қатынас, азаптау (ҚР ҚК 146-бабы) және билік пен қызметтік өкілеттіктерді асыра пайдалану (ҚР ҚК 362-бабы) бойынша айып тағылды. Құрбан болған 44 адамның арасында қырғыздың танымал джаз музыканты Викрам Рузахунов та бар.

• Берік Әбілбеков – Алматы қалалық ІІД бастығының бұрынғы орынбасары;
• Серік Тұрпанбаев – «Қарасай» ӨСБ бастығының бұрынғы орынбасары;
• Нұрсұлтан Хамитов – Қарасай ПБ тергеу басқармасының бұрынғы бастығы;
• Бауыржан Сопақов - Алматы қаласындағы тәртіпсіздіктерге қатысы бар деген күдікпен ұсталғандардың бәрі Қаңтар кезінде ұсталған әкімшілік құқық бұзушыларды уақытша ұстау изоляторының бастығы;
• Арлан Шойбеков Қошмамбеттегі арнайы абақтыда жай ғана күзет қызметін атқарған;
• Олжас Айдарханов – қазір ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрес басқармасының арнайы тобында жұмыс істейді, Қаңтар кезінде тағылымдамадан өткен.
  
  

Сот үкімі бойынша полицейлер 3 жылға түрмеге кесілді.

Алайда бұрынғы полицейлер өздеріне тағылған айыпты мойындамады.

«Қылмыстың дұрыс сараланбағанына, сонымен қатар біз қорғап отырған Өзбекстанның 23 азаматының тек үшеуіне өтемақы тағайындалғанына қатысты шағымымызды сот қанағаттандырмады. Бұған қоса, сот куәгерлердің бірін және сотталған бұрынғы полиция қызметкерін еңбекті қанау мақсатында үгіттегені үшін қылмыстық жауапкершілікке тарту туралы мәселені шешуден бас тартты. Жаппай азаптауға ұшыраған адамдар сол күндері түрмеде адам саудасының құрбаны болды. Егер мемлекет мұны тексеруден бас тартса, біз БҰҰ-на жүгінуге мәжбүр боламыз»,  деп жазды заңгер Айна Шорманбаева.

2022 жылдың 9 қаңтарында ер адамның 2 қаңтарда Алматыға билет сатып алып, митингіге қатысу үшін ақша төлегенін растаған кадрлар пайда болды. Алайда бұл адамның қырғыз елінің атақты музыканты Викрам Рузахунов екені және оны күшпен мойындатқаны анықталып іс халықаралық дауға ұласты. Ол босаған соң, өзін Қазақстанның полиция қызметкерлері азаптағанын баяндап берді.

Orda.kz тілшісі бұған дейін 3 баласы мен күйеу баласын, ағасын және өзін Қаңтар оқиғасы кезінде әскерилердің ұрып-соққанын айтқан қазақ азаматқа хабарласып мән-жайды сұрастырған еді. Ол сол күні көрген жантүршігерлік қорлығын бүкпесіз айтып берген болатын.

Қаңтар оқиғасы кезінде болған құқық бұзушылықтар мен зорлық-зомбылық жайлы тергеулер мен соттары өте көп адамның өміріне қатысты болды. 3 жылға түрмеге жіберген кезде жұрт жеңіл жаза тағайындады деп наразы болған еді. Бүгін сотталушылардың апелляциялық талап-арыздарын Қонаев қаласының соты өзгеріссіз қалдырды.