АҚШ Мемлекеттік департаменті Қазақстандағы адам құқықтарының бұзылуы туралы баяндама жариялады

АҚШ Мемлекеттік департаменті 2020 жылы әлемдегі адам құқықтарының сақталуы туралы баяндама ұсынды, оның бір бөлімі Қазақстандағы жағдайға арналған.

Баяндамада елдегі адам құқықтарының бұзылуына байланысты келесі проблемалар атап өтілген:

• азаптаулар және адамдарды түрмеде ұстаудың қолайсыз жағдайлары;
• саяси себептер бойынша ұстау және қамауға алу;
• сот билігінің атқарушы билікке тәуелділігі;
• сөз, баспасөз және интернет бостандығын шектеу;
• бейбіт жиналыстар мен бірлесу бостандығы құқықтарына араласу;
• саяси өмірге қатысуға шектеулер;
• жемқорлық;
• адам саудасы;
• жұмысшылар бірлестіктері бостандығын шектеу.

Баяндамада ҚР Үкіметі қылмыс жасаған лауазымды тұлғаларды, әсіресе сыбайлас жемқорлық туралы беделді істерде іріктеп қудалағаны атап өтілген.

— Сыбайлас жемқорлық кең таралған құбылыс болып қала береді және жазасыздық көптеген басшылық лауазымдарға, сондай-ақ құқық қорғау органдарымен байланысты адамдарға да қатысты, - деп санайды АҚШ Мемлекеттік департаменті.

— Елдің сот жүйесі әлі де атқарушы билікке қатты тәуелді, судьялар саяси ықпалдан шыға алмайды, ал сыбайлас жемқорлық бүкіл сот жүйесінің проблемасы болып отыр. Заң прокурорларға азаматтардың конституциялық құқықтарын шектеу бойынша кең өкілеттіктер береді. Ұлттық қауіпсіздік комитеті, Ішкі істер министрлігі және басқа да ведомстволар Бас прокуратураның келісімімен жеке хабарламалар мен қаржылық есептердің құпиясына, сондай – ақ тұрғын үйге қол сұғылмаушылықты сақтамауы мүмкін, - делінген құжатта.

АҚШ Мемлекеттік департаменті ҚР Конституциясы сөз бен баспасөз бостандығын қамтамасыз етсе де, Үкімет сөз бостандығын шектеп, БАҚ-қа түрлі құралдар, соның ішінде ұстау, түрмеге қамау, қылмыстық және әкімшілік айыптаулар арқылы әсер етті, деп атап өтті.