«Ұшақ теңізге құласа, адамдарды құтқара алмас едік» — Ақтаудағы әуе апатының куәгерлері

25 желтоқсан Әзірбайжан әуе компаниясының ұшағы Түпқараған ауданында, Сайын Шапағатов ауылына жақын маңда апатқа ұшырады. Алғашқылардың бірі болып Маңғыстау облысының электросеткалық компаниясы қызметкерлері апат орнына жетіп, жолаушыларға дереу көмек көрсетті.

Orda.kz тілшісі апаттың куәгерлерімен тілдесіп, сол күні не болғанын сұрастырды.

Маңғыстау өңірлік электротораптық компаниясының қызметкері Абай Өргенішбаев электр желілеріне арналған тіректерді орнатып жүрген. Таңғы сағат 11 шамасында ол аспаннан қатты дауыс  естіді (апат болғанға жарты сағат қалғанда). Ұшақ ұзақ уақыт бойы қонуға әрекет жасады, бірақ басқара алмай жүргендей болды.

«Ұшақ бізден жоғары әуежайға қарай ұшып кетті. Бірақ неге екенін білмеймін, ол жерге қонуға болмайтынын түсініп, Сайын Шапағатов ауылы жаққа бұрылды. Төбемізден тағы да ұшып өтті. Ұшақтың басқарудан шыққаны көрініп тұрды. 43-ші шақырымда ол кенеттен жерге қарай құлдырады, бірақ жерге 100 метр жетпей қайтадан көтерілді. Кейін ұшақ теңізге қарай бұрылып, KCOI кәсіпорнының маңына жеткенде құлады. Жерге соғылған кезде ұшақ жарылды. Мұның бәрі біздің көз алдымызда болды. Жарылыстан ұшақтың бір бөлігі ұшып кетті», — деді электромонтер. 

Жанайқай

Куәгердің айтуынша, ұшақ 10 минуттай қонуға тырысты. Ұшақ Сайын Шапағатов ауылының үстінде айналып ұшып жүрді. Абай Өргенішбаев ұшқыштардың биіктікті сақтап, тұрғын үйлерге соқтығыспауға тырысқанын айтты. Ұшақ құлаған кезде жұмысшылар бірден апат орнына жетті:

«Жақындап келген кезде ұшақтың артқы бөлігінде аман қалған жолаушылар бар екенін байқадық. Кейбірінің шығып жүріп келе жатқандарын көрдік. Іште көмек шақырған айқайларды естіп, біз оларды шығарып алуға кірістік. Үш жігіт бірден ішке кіріп, басқалары сыртта қалып, ұшақтың ішінен адамдарды алып шықты», — деді куәгер.

Абай Өргенішбаевтың әріптесі Қадырбек Тойлыбай ең қиыны — артқы бөлікте қысылып қалған жолаушыларды құтқару болғанын айтты. Оларды шығару үшін автокран қажет еді. Олар өз автокрандарын әкеліп, құтқарғандарын баяндады.

«Бірінші шығарғанымыз стюардесса болды. Содан кейін жігіттермен бірге ішке кіріп, басқа жараланғандарды шығардық. Олардың арасында қолы қан болған ер адам да бізге көмектесіп жүрді», — деді Қадырбек Тойлыбай.

Артқы бөліктегі төрт жолаушының жағдайы өте ауыр болды. Олар ауру жанына батып айқайлап, «аяғым» деп жылап, жан дауыстары шықты.

«Алғашқы жедел жәрдем көлігі KCOI кәсіпорнынан келді. Оның дәрігерлері бірінші ауыр хәлдегі адамдарды алып кетті. Содан кейін ауруханалардан дәрігерлер, кейін өрт сөндірушілер келе бастады. Олар ұшақтың жарылған және өртенген бөлшегін сөндіруге кірісті», — деді Абай Өргенішбаев.

Куәгерлердің сөзіне қарасақ, ұшақтан шығарып алынған жолаушылардың бәрі белдіктерін тағып отырған. Ал маскалар салонда шашылып жатты. Ішінде қан мен керосиннің иісі шығып тұрды.

«Егер ұшақ теңізге құлаған болса, біз адамдарды құтқара алмас едік. Құдайдың өзі көмектесті деп ойлаймыз», — деді олар.

Әуе апатының куәсі болған тағы бір қазақстандық Air Astana авиакомпаниясының қызметкері Мәдина Ерпанова әлеуметтік желілерде сол оқиға жайлы жазды:

«Мен ұшақтың құлағанын көргенім осымен алғаш рет және соңғы рет болады деп үміттенемін. Бүгін жұмыс істеп жүргенде, әдеттегідей жүрдім. Бір кезде әріптестерім AZAL ұшағы апаттық жағдайда қонатынын айтты. Біреулер оттегі баллоны жарылды дейді, біреулер — шасси шықпай, қозғалтқыш түтіндеп тұр дейді. Перронда бүкіл қызметтер жиналғанын көрдім: өрт сөндірушілер ұшақ жолының жанында тұрған еді», — деп жазды ол. 

Оның айтуынша, сол сәтте әуежайдағы атмосфера өте ауыр болды. Әуежай қызметкерлері ұшақтың әрбір қозғалысына бақылап тұрды.

«Ұшақтың қалай көтерілгенін көрдік. Қалтылдап ұшып бара жатты, бірдеңе дұрыс болмағандай. Бүкіл адамның көзі жасқа толды. Бір сәтте ұшақ көзден ғайып болды. Біреу айқай салды», — деп жазды әйел. 

Embraer 190 ұшағы Әзірбайжан әуе компаниясынан Бакуден Грозныйға ұшып бара жатқан, бірақ бағытта қала алмай, Ақтауға бұрылды. 25 желтоқсанда ұшақ апатқа ұшырады. 38 адам қаза тауып, оның ішінде екі пилот, тағы 29 адам жарақат алды. Қаза тапқандардың арасында 6 Қазақстан азаматы бар.

Соңғы сапарға аттанған ұшақ жайлы толық ақпаратты тілшіміздің мақаласынан оқыңыздар.