Мәжілісте Air Astana басшысына сөгіс айтылды

Мәжілістің Үкімет сағатында депутаттар Air Astana компаниясының президенті Питер Фостерге сұрақ қойып, оның компаниясына қатысты сын айтты. Оларға рейстердің кешігуі мен компанияның монополиялық жағдайы жайлы шағымдар түсті, деп хабарлайды Orda.kz.

Талқылау Үкімет сағатының төрағасы, мәжіліс вице-спикері Альберт Рау сұрақ-жауап сессиясының аяқталғанын хабарлағаннан кейін басталды.

«Air Astana және FlyArystan — бір компания. Олар нарықта үлкен үлеске ие. Air Astana-ның монополиялық жағдайы бізге сапалы қызмет көрсетуге мүмкіндік бермейді. Бұл барлық елде байқалады. Біз тұтынушылар құқықтарының бұзылғанын көріп отырмыз, рейстер жиі тоқтатылып, кешігіп жатыр, ал компания ешқандай жауапкершілік көтермейді»,  деді депутат Абзал Құспан.

Депутат компанияның Қазақстанның батыс аймақтарындағы монополиялық жағдайына да назар аударды, себебі бұл өңірде Scat немесе басқа шетелдік авиакомпаниялар жұмыс істемейді. Фостер бұл пікірге жауап ретінде ішкі нарықта монополия жоқ екенін айтып, елде төрт авиакомпания бар екенін атап өтті (бірақ FlyArystan Air Astana-ның еншілес компаниясы).

FlyArystan 2024 жылдың қараша айына дейін 4,1 миллион жолаушы тасымалдаған, оның 3,8 миллионы ішкі рейстерде, ал 270 мыңнан астамы халықаралық бағыттарға қатысқан. 

«FlyArystan ішкі рейстерде Air Astana-дан да үлкен оператор. Себебі Air Astana негізінен халықаралық бағыттарға назар аударады, ал ішкі рейстерге аз көңіл бөледі. Билеттердің бағасы туралы айтқанда, әрине, бәрі жергілікті авиакомпаниялардың жұмыс моделін түсінеді. Егер сіз билетті ерте сатып алсаңыз, баға арзан болады, ал ұшақтың ұшатын күніне жақындаған сайын бағалар көтеріледі»,  деді Фостер.

Ол сондай-ақ билет бағаларының сұранысқа байланысты өзгеретінін, сондықтан демалыс және мереке күндерінде бағалар жоғары болатынын түсіндірді.

Компанияның барлық шығыстарының шамамен 66,6%-ы доллармен есептелетінін, олардың көбісі ұшақтарды күтуге арналған шығындар екенін және пандемия кезінде шығындар артқанын айтты.

«Бірақ біз әлі де FlyArystan билеттерінің бағасы басқа елдердің авиакомпанияларымен салыстырғанда өте бәсекеге қабілетті деп есептейміз. Себебі FlyArystan-ның ұшу құны әлемдегі ең төменгі көрсеткіштердің бірі, ол EasyJet және WizzAir-дан да арзан. Сондықтан олар қазіргі бағамен билеттерді сата алады»,  деді ол.

Фостер компанияның 2002 жылдан бері толықтай өзін-өзі қаржыландыратынын және үкіметтен бір теңге де алмайтынын айтты. Алайда депутаттарды мұндай жауап қанағаттандырмады.

«Қазір депутаттар Air Astana-ның қызметін бір ауыздан сынға алды. Air Astana біздің аспанымыздың құдайына айналды. Билеттер қымбат, ал сіздердің қашықтық туралы түсініктемелеріңіз бос сөз ғана. Неліктен билеттер ұшақтың ұшатын күніне жақындаған сайын қымбаттайды? Олар қымбаттамай, керісінше арзандауы керек! Өйткені оларды тезірек сатуға тырысасыздар ғой. Ал олар керісінше жұмыс істейді. Air Astana мен лоукостерді жақсылап тексеру керек»,   деп айтты мәжілісмен Еділ Жаңбыршин.

Сондай-ақ, Жаңбыршин Air Astana компаниясының мемлекеттік тілде контентті елемеуін сынға алды. Питер Фостер депутаттардың сынына күліп жауап берді. Бұл әрекетіне Жанбыршин наразы болды.

«Сіз күлмеңіз! Бұл күлкілі емес. Сіз мұнда отырып, бізді адам ретінде санамайсыз! Біз Африкадағы аборигендер емеспіз, ештеңе түсінбейтін. Бізбен ойнамаңыз, бетімізге күліп отырмаңыз. Бұл парламент! Біз — халық сайлаған өкілдерміз»,  деп айтты ол.

Оған әріптесі Мұрат Әбенов қолдау көрсетті. Ол да Air Astana басшысынан жауап күтетінін айтты.

«Сіздердің билеттеріңіз Түркістанға 60 мың, Қызылордаға 50 мың теңге. Бұл қандай лоукостер? Бұл екі авиакомпания, бір заңды тұлға. Бүгінгі таңда азаматтарда таңдау жоқ. Air Astana ұшуы керек, ал лоукостер параллель түрде жұмыс істегені дұрыс. Бірінде толық қызмет көрсету, екіншісінде арзан ұшу»,  деді Әбенов.

Депутат Әбенов компанияны тексеруді талап етті.

Еске сала кетейік, Мәжілісмен Бақытжан Базарбек Air Astana әуекомпаниясының Алматы-Астана рейсінің кешігуіне шағымданғаны туралы жазған едік.