Қазақстанда баламасы жоқ ірі кен орны табылды

Қарағанды облысындағы ашылған кен орны елді стратегиялық шикізат бойынша әлемдік көшбасшылыққа шығаруы мүмкін, бірақ елімізде қайта өңдеу технологиясы болмағандықтан, шикізат түрінде ғана ғана шығару қаупі төніп тұр, деп хабарлайды Orda.kz.

ҚР таяу жылдары сирек кездесетін металдардың жаһандық нарығындағы негізгі ойыншылардың біріне айналуы мүмкін. «Центргеолсъёмка» ЖШС геологтары Қарағанды облысындағы Күйректікөл учаскесінде болашағы зор кен орны ашылғанын жариялады.

«Ресурстардың жалпы көлемі ондаған миллион тоннаға бағаланады, бұл болашақта өнеркәсіптік игеруді іске қосуға мүмкіндік береді», деп хабарлады ҚР Өнеркәсіп министрлігі.

2022 жылдан 2024 жылға дейін екі аса перспективалы аймақ - Ырғыз және Дос 2 табылды. Жекелеген учаскелерде сирек кездесетін элементтердің шоғырлануы 0,25% -ға жетеді, бұл жоғары көрсеткіш. Ырғыз алаңы әзірге алдын ала есептеулер бойынша 800 мың тоннаға дейін сирек металдары бар ең ірі орын.

«Жаңа Қазақстан» деп аталатын тың кластер бойынша бұл жердің ауданы ерекше бай деп бағаланған, геологтар мұнда 300 метрге дейінгі тереңдікте 20 млн тоннаға дейін сирек жер ресурстар бар екенін болжайды. Мамандардың пікірінше, әңгіме жаңа өнеркәсіптік типтегі кен орны туралы болып отыр, оның Қазақстанда әзірге баламасы жоқ.

«Анықталған сирек кездесетін кен орындары мен перспективалы алаңдар оларды одан әрі растау кезінде болашақта Қазақстанды сирек кездесетін элементтердің қоры бойынша әлемдегі көшбасшы орынға шығуы мүмкін, бұл сирек кездесетін металдардың жоғары технологиялық саласын қарқынды дамытуға мүмкіндік береді»,  деп санайды Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі.  

Бұған дейін біз осы әлеуетті толыққанды жобаны іске асыру үшін біраз жыл және едәуір инвестиция қажет екенін жазғанбыз. Қазақстанда жерде сирек кездесетін металдарды терең өңдеу технологиясы жоқ, сондықтан осы тұрғыда шетелдік серіктестерге тәуелді болып қала береді. Бұған дейін мәлімдегендей, еліміз АҚШ, ЕО, Оңтүстік Корея және Канада инвесторларымен ынтымақтасуға үміттенеді.

Қазақстанда сирек кездесетін металдардың кем дегенде 15 белгілі кен орны бар, ал елдің қойнауында 46 триллион долларға дейінгі ресурстар жатуы мүмкін. Сарапшылардың пікірінше, Қазақстан Қытаймен бәсекелесу әлеуетіне ие, ол қазір осындай металдардың әлемдік өндірісінің 70% -ға жуығын бақылайды.

Алайда бұл үшін инвестициялар ағыны ғана емес, жер қойнауын пайдаланудың түбегейлі реформасы, технологияларға қолжетімділік және ел ішінде қайта өңдеу қуаттарын дамыту талап етіледі.