Хакерлер Шыңжаңдағы «қайта тәрбиелеу лагерлері» тұтқындарының деректерін жария етті

Белгісіз хакерлер Шыңжаң полициясының қуғын-сүргінге ұшыраған жергілікті тұрғындардың мыңдаған фотосуреттері, айыптау хаттамалары, қылмыстық істер және «қайта тәрбиелеу лагерлерінің» тұтқындарына қалай қарау керектігі туралы нұсқаулары бар мәліметтер базасын бұзды.

Mediazona басылымының хабарлауынша, ақпарат қытайлық зерттеуші доктор Андриан Ценц жасаған xinjiangpolicefiles.org сайтында жарияланған.

Ресурсты жасаушының айтуынша, 2017 жылдан бері Қытай үкіметі Шыңжаңда тұратын 1 миллионнан астам этникалық ұйғырды «қайта тәрбиелеу лагерлеріне» орналастырған. Хакерлер алған құпия материалдар бұл мекемелердің ресми Бейжің ұстанымына ұқсамайтынын көрсетеді: терроризм мен діни экстремизмге қарсы күресетін «ерікті мектептер».

Фотосуреттердің көпшілігінде қарулы полиция күзететін қолдары кісенделген мұсылман ұйғырлар бейнеленген. Бұл сайтта Қытай шенеуніктерінің күзетшілерден ұсталған ұйғырларға қауіпті қылмыскер ретінде қарауды, қажет болған жағдайда тұтқындарға оқ жаудыруды талап еткен сөздері жарияланды.

Ценцтің айтуынша, «қайта тәрбиелеу лагерлерінің» шын мәнінде пенитенциарлық мекеме екеніне негізгі дәлел Қытай билігі әзірлеген нұсқаулар болып табылады. Құжаттарға сәйкес, лагерлерді снайперлік және армиялық автоматтармен қаруланған полицияның арнайы бөлімшелері күзетеді. Ал тұтқындардың қолдарында кісен, бұғаулар және бастарын бүркемелеп қозғалады.

Бұл сайтта Қытай полициясына арналған оннан астам ресми нұсқаулар, ұсталғандардың 3000-ға жуық фотосуреттері, 23 000-нан астам тұтқындау жазбалары және 300 000-нан астам жеке деректер бар. Батыста тұратын ұйғырлардың кейбірі жарияланған суреттерден түрмеде жатқан туыстарын таныған.

Жарияланған ақпарат 2018 жылға қатысты екені атап өтіледі. BBC журналистерінің айтуынша, 2019 жылы Қытай билігі құпия ақпаратты қорғауды күшейтіп, хакерлерге файлдарды шығарып алу қиындай түскен.

Айта кетсек, Шыңжаң тұрғындарына қатысты тұтқындаулар мен қылмыстық істер ауқымды және Қытайдың ұлттық азшылықтарды ассимиляциялау саясатының бір бөлігі болып табылады.

Мысалы, әдебиет пәнінің мұғалімі Нұрмемет Өмер шетелдік кітаптарды ұйғыр тіліне аударғаны үшін 10 жылға бас бостандығынан айрылды. Оның әріптесі Ділмұрат Авут ұйғыр тілінде дәріс оқығаны үшін түрмеге жабылған. Жергілікті университеттердің бірінің информатика пәнінің мұғалімі Абдурешид Хамит Қытай коммунистік партиясына адалдық туралы ант беруден бас тартқаны үшін қамауға алынды. Шыңжаң тұрғыны Мерием Емет Түркия президенті Режеп Тайып Ердоғанмен сөйлескені үшін 20 жылға сотталды.