Қазақстанның Салық кодексін кәсіпкерлер өздері лайықты дамытқысы келеді

Қазақстандық кәсіпкерлерінен құралған  азаматтық қоғам балама Салық кодексін жасауды ұсынды, деп хабарлайды Orda.kz.

«ТАЛАП» қолданбалы зерттеулер орталығы ұйымдастырған дөңгелек үстелде экономика саласының мамандары мен кәсіпкерлер шағын және орта бизнестің (ШОБ) өзекті мәселелерін талқылады. Күн тәртібіндегі негізгі мәселелердің бірі – Қазақстан үкіметі жобасын әзірлеп жатқан Салық кодексі.

«Мен код әзірлеу тобындамын. Бүгінде бізде жеті салық режимі бар. Біз оларды үшеуге қысқартуды ұсынамыз. Бұл өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін IP, жеңілдетілген декларация және қосымша опциясы бар бөлшек сауда салығы. Сондай-ақ, біз акциз өнімдерін өндіруді, қаржылық қызметтерді және жер қойнауын пайдалануды қоспағанда, арнаулы салық режимін пайдаланатындар ҚҚС төлеушілер болмайтын түзетуді ұсынып отырмыз. Кәсіпкерлердің басты мәселесі – ҚҚС шекті мәндері мен қызмет түрлеріне шектеулер», - дейді Қазақстан Тәуелсіз бизнес одағының басқарма төрағасы Берік Зайыров.

Қазақстандағы ШОБ көрсеткіштерінің сандық өсуі ұзақ уақыт бойына сапалық өзгерістермен - ресми жұмыспен қамтудың, табыс пен өнімділіктің өсуімен қатар жүрмеді, деп санайды бизнесмендер. Оған себеп инфляция, қымбат несиелер мен салық ауыртпалығы, бұларды да арттыру жоспарланып отыр.

«Біз салық мөлшерлемелерінің айтарлықтай өсуін күтеміз. Олар ҚҚС-ты 12-16 пайызға дейін көтергісі келеді. КТС – 20-дан 25%-ға дейін. Жұмыс берушіге – еңбекақы қорына түсетін жүктеме артады, бұл тұрақсыздыққа қосымша жағдай туғызады», - дейді «ТАЛАП» қолданбалы зерттеулер орталығының директоры Рахым Ошақбаев.

Бизнес пен салық қызметі арасындағы келіспеушіліктің себебі салық заңнамасының жетілдірілмегендігі. Бизнесмендердің айтуынша, оны түсінуге тырысқанша  бас тартып, көлеңкеге кету оңай.

«Бұған дейін салық декларациясын толтыру нұсқаулары 10-12 беттен тұратын. Бүгінгі күні тек 200-ші форманы толтыру туралы нұсқаулық 53 беттік құжат болып отыр. Бизнеске қанша уақыт жұмсау керек? Ал есепші ұстауға олардың әрқайсысының шамасы келе бермейді. Екіншіден, біздің тәртіп өте қатаң.  Егер салықтың кешіктірілген уақыты кем дегенде 100 теңгеден асып кетсе, онда сіздің барлық есепшотыңыз ескертусіз бірден бұғатталады», - деді «Techno Women» коммерциялық емес ұйымының президенті, Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссияның мүшесі Азиза Шөжеева, ашуланып.

Қазақстанның салық кодексі тұрақсыз. Соңғы бес жылда ол 54 өзгерістен өтті. Оның үстіне, өзгерістер жүйені тек қиындатты. Сондықтан бизнесмендер өздерінің баламалы кодексін әзірлеуді ұсынып отыр.

«Неге эксперимент жасап, Қазақстан тарихында алғаш рет Салық кодексінің азаматтық қоғамға балама нұсқасын жазбасқа. Қауымдастық өкілдері мен депутаттар өз ұсыныстарын енгізсін. Екі нұсқасы болсын. Экономистермен бірге макроэкономикалық әсер – бюджет кірісін есептейміз. Біз бұл жұмысты жан-жақты құруымыз керек», - деді Ошақбаев.

Сарапшылардың пікірінше, Қазақстандағы Салық кодексінің жетілмегендігі мен тұрақсыздығы көлеңкелі экономиканы ынталандырады. Кәсіпкерлерге салық ауыртпалығын көтергеннен гөрі конвертке салып жалақы төлеу оңайырақ. Соның салдарынан бюджетке түсетін түсімдер азайып, тапшылық болуда.