Тәжікстанда газ бен бензин тапшы, оған Қазақстанның қандай қатысы бар?

Тәжікстандағы жанармай құю бекеттерінде жанармай тапшылығы байқалады. Адамдар жанармайдың қажетті түрін іздеп, бір жанармай құю бекетінен екінші жанар-жағармай құю бекетіне тентіреп жүруге мәжбүр болғандарына шағымданады.

Елде, деп жазады Asia-plus, сұйытылған газдың бағасы тұрақты өсіп келеді, кейбір жанармай құю бекеттерінде баға 8 сомониге (шамамен 350 теңге), ал одан төмен бағада 7,20-дан 7,80 сомониге дейінгі шекке жетті.  Бұл ретте жанармай құю бекеттері бір тәулікке арналған жанар-жағармайды екі-үш сағаттың ішінде сатып, келесі күнге дейін жұмысын тоқтатады.

Билік жағдайдың бақылауда екенін атап өтті. Олар 2023 жылдың бірінші жартыжылдығында республикаға 30 жеткізушіден 100 миллион долларға жуық түрлі маркалы 174 мың тоннадан астам бензин әкелінгенін, оның 59 пайызы «Газпромнефть-Тәжікстан» компаниясының үлесіне тиетінін хабарлады.  Дегенмен, Тәжікстанға мұнай өнімдері негізінен Ресей Федерациясынан (85,4%), сондай-ақ Қазақстаннан (5,1%), Түркіменстаннан (4,4%), Өзбекстаннан (2,6%) және басқа елдерден (2,5%) келеді.

Бірақ сұйытылған газ үшін бұл әлдеқайда қиын. 2023 жылдың бірінші жартыжылдығында отының бұл түрімен қамтамасыз етуді республикаға жалпы құны 66 миллион доллардан асатын 170 мың тонна отын түрін импорттаған 14 компания жүзеге асырды. Сұйытылған газ негізінен Қазақстаннан (73,5%) және Ресейден (шамамен) импортталады. 24,7%). Бірақ, өздеріңіз білетіндей, қазір Қазақстанда газ экспортына тыйым салынды, ал Ресейде жажал  – «Газпромның» экспорттық монополиясын жою әрекеттері және бұл өнімді қайта бөлу процесі жүріп жатыр.

Айтпақшы, Қазақстанның кейбір аймақтарында да газдың мерзімдік тапшылығы байқалады. 23 қазанда-ақ Жамбыл, Қызылорда және Атырау облыстарының тұрғындары көгілдір отынды жеткілікті көлемде сатып ала алмайтындарын мәлімдеген. Энергетика министрлігі жеткізілімдер сәл кешігіп жатқанын, бірақ бәрі жақсы болатынын түсіндірді.

Атырау мұнай өңдеу зауытында (АМӨЗ) жөндеу режимінде жеткізілімдерді қамтамасыз ету: қазан айына Атырау облысының қажеттіліктері үшін тиеу «Ақтөбемұнайгаз» зауытынан жүзеге асырылады. Бөлінген көлем шамамен 5200 тонна болса, оның 3550 тоннасы жөнелтілді. 23 қазандағы жағдай бойынша транзитте 216 тонна газ бар, 23 қазанда келеді деп күтілуде. Сонымен қатар, 24 қазанда 648 тонна, 26 қазанда 468 тонна, 27 қазанда 180 тонна келеді» делінген ведомство хабарламасында.

Қызылорда облысында газды тасымалдаудың кешігуі келісім-шартқа уақытылы қол қойылмау және төлемді қамтамасыз етумен байланысты болды. Ал бұл күндері Жамбыл облысына 252 тонна жанар-жағармай жеткізілуі тиіс болатын.