Соғыстың төртінші күні: Иранда не болып жатыр?

АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы бастаған әскери операциясы төртінші күнге ұласты. Осы уақыт ішінде өңірдегі жағдай одан әрі күрделене түсті: Ормуз бұғазында қауіп күшейді, АҚШ қосымша әскери күштерін жіберді, ал Иран билігінде билік транзиті туралы қауесеттер тарады. Қақтығыс тек Иран аумағымен шектелмей, Ливан мен Парсы шығанағындағы жағдайға да әсер ете бастады. Orda.kz тілшісі қазіргі жағдайды баяндайды.

Иранда билік мұрагері туралы ақпарат тарады

Иран оппозициялық Iran International арнасының мәліметінше, аятоллалар кеңесі Иранның келесі жоғарғы көшбасшысы ретінде қазіргі рухани лидер Әли Хаменейдің ұлы — Моджтаба Хаменейді қарастырған.

The New York Times басылымы да бұл мәселе талқыланғанын жазды: дереккөздердің айтуынша, мұрагерді жариялау мүмкіндігі қаралған, бірақ оның қауіпсіздігіне алаңдаушылық туындаған. Егер есімі ресми жарияланса, ол АҚШ пен Израиль үшін ықтимал нысанаға айналуы мүмкін деген қауіп айтылған.

Алайда бұл ақпарат ресми түрде әзірше расталған жоқ.

Құм қаласында жарылыстар болды

Иранның діни орталықтарының бірі саналатын Құм қаласында жарылыстар болғаны хабарланды. Бұл қалада елдің жоғарғы көшбасшысын сайлайтын Сарапшылар кеңесі отырады. Жарылыстар туралы ақпаратты ирандық INA агенттігі таратты.

Жарылыстардың нақты себебі немесе олардың әскери операциямен байланысы туралы ресми мәлімет жарияланған жоқ.

Ормуз бұғазы: Иран теңіз жолын бақылауға алды

Иран Ислам революциясы сақшылары корпусының (КСИР) теңіз күштері қолбасшысының орынбасары Мохаммад Акбарзаде Ормуз бұғазы арқылы кез келген қозғалысқа шектеу енгізілгенін мәлімдеді. Оның айтуынша, бұғаз арқылы өтпек болған кез келген кеме — соның ішінде мұнай танкерлері мен коммерциялық кемелер — зымыран немесе дрон соққысына ұшырауы мүмкін.

ИРСК өкілдері Иран әскері он мұнай танкеріне соққы жасағанын және бұғазды толық бақылауда ұстап отырғанын да мәлімдеді.

АҚШ танкерлерді қорғауға дайын

АҚШ-тың бұрынғы президенті Дональд Трамп Truth Social әлеуметтік желісінде жариялаған жазбасында қажет болған жағдайда АҚШ әскери-теңіз күштері танкерлерді Ормуз бұғазы арқылы алып өтетінін айтты. Оның сөзінше, қандай жағдай болмасын, АҚШ әлемге энергия ресурстарының жеткізілуін қамтамасыз етеді.

АҚШ аймаққа қосымша әскери күш жіберді

Itamilradar деректеріне сәйкес, АҚШ әскери-әуе күштері Таяу Шығысқа тағы бір эскадрилья F-35A Lightning II бесінші буын жойғыштарын жіберді. 12 ұшақтан тұратын бұл эскадрилья Ұлыбританиядағы Лейкенхит әуебазасынан ұшып шыққан.

АҚШ Орталық қолбасшылығының басшысы Брэд Купердің мәліметінше, «Зор қаһар» операциясы басталғалы бері Иранның 17 әскери кемесі, оның ішінде бір суасты қайығы жойылған, операцияға 50 мыңнан астам америкалық әскери қызметкер қатысып жатыр. Сондай-ақ 200-ден астам әскери ұшақ тартылған және шамамен 2000 нысанаға соққы жасалған. 

 «Жүздеген баллистикалық зымыран, ұшыру қондырғылары мен дрондар жойылған. Сонымен қатар АҚШ алғаш рет PrSM алыс қашықтықтағы зымырандарын және LUCAS камикадзе-дрондарын қолданды», деп есеп берді CENTCOM өкілдері.

CBS News америкалық шенеуніктерге сілтеме жасап хабарлағандай, АҚШ-тың B-2 стратегиялық бомбалаушылары ИРСК басқару орталықтарына, қару қоймаларына, зымыран жинайтын кәсіпорындарға соққы жасаған.

Израиль армиясы бір түн ішінде Ливанның оңтүстігіндегі «Хезболлаға» байланысты шамамен 60 нысанаға соққы бергенін хабарлады. Нысаналар арасында қару қоймалары, зымыран ұшыру қондырғылары, командалық пункттер болған. Өз кезегінде «Хезболла» Израильдің Хайфа қаласындағы әскери-теңіз базасына ракеталық шабуыл жасағанын мәлімдеді.

Ал Сауд Арабиясының Қорғаныс министрлігі елдің әуе кеңістігіне кірген тоғыз ұшқышсыз ұшақты атып түсіргенін хабарлады.

Қазақстан өз азаматтарын эвакуациялай бастады

Қазақстан сыртқы істер министрлігі консулдықтармен бірлесіп, қазақстандықтарды эвакуациялау үшін арнайы рейстер мен жерүсті тасымалын ұйымдастыруда. Алғашқы 278 адам Оманнан Алматыға жөнелді, жалпы 467 азаматты елге қайтару жоспарланған. Алматы – Маскат – Алматы бағыты бойынша екі эвакуациялық әуе рейсі іске қосылды.

3 наурыз күні таңертең 278 қазақстандықтан тұратын 1-топ жерүсті көлігімен Маскатқа жол тартты. Оларды Дубайдағы ҚР Бас консулдығы қызметкерлері алып жүрді. БАӘ мен Оман шекарасында азаматтарға шекарадан жедел өту үшін консулдық көмек көрсетілді. 189 адамнан тұратын 2-топ дәл осы бағытпен кейінірек аттанады.

Оқи отырыңыз: 

• Иранға шабуыл: Әлем басшылары дүниежүзілік соғысқа ұласып кетпесе деп алаңдаулы
• БАҚ: Хаменеидің ұлы Иранның жоғары көшбасшысы болды
• Көкпардан әлем чемпионаты 15–21 наурыз аралығында Түркістанда өтеді