Шығыс Қазақстанда миллиондаған мал қырылып жатыр

Шығыс Қазақстанның Зайсан ауданында фермерлер малдың күрт қырылып жатқанына шағымданды. Ірі қара мен ұсақ малдар белгісіз аурумен ауырып жатыр. Мұнда шаруалар күн сайын өлген малдың өлекселерін көмуге мәжбүр.

Orda.kz тілшісі ең көп зардап шеккен Зайсан ауданы, Шілікті ауылында орналасқан «Нұрдәулет» шаруа қожалығында не болып жатқанын хабарлады. Қазіргі уақытта мұнда 120 қозы өлген. Жануарлардың өлекселері күн сайын көміліп жатыр. Бұл ауру сәуірдің соңында пайда болған. Шаруа қожалығының өкілі Айбол Лекеров мұндай жағдаймен ешқашан кездеспегенін айтты. Фермерлер бірнеше миллион теңгеге шығынға батты, ал мал әлі де қырылып жатыр.

– Жағдай күн сайын күрделеніп барады. Біз кімнен қолдау сұрайтынымызды білмейміз. Ешқандай карантин жариялаған жоқпыз. Шаралар да қолданылмады. Біз тіпті бұл қандай ауру екенін және оның адам үшін қаупі бар ма білмейміз, - деп қосты фермер.

Осындай жағдай Зайсан ауданының жақын маңдағы Жалшы және Қарасай ауылдарында да тіркелгені белгілі болды. Ауыл тұрғындары күн сайын таңертең қорадан мал өлекселерін табатынын айтты.

Сәуле Ысқақованың сиыры өткен күні өлді. Әйел малдың үстіне жара шығып, аузынан сілекей ағып, азаптанып өлгенін хабарлады. Енді үй шаруасындағы әйел өзінің және балаларының өміріне алаңдаулы. Оның айтуынша, қазірдің өзінде ауданда 100 бас ірі қара өлген.

Жергілікті билік бұларды соңғы қыстың салдары деп сендірді. Олар суық ауа райынан кейін мал әлсіреді, сондықтан жаппай қырылып жатыр дейді. Алайда фермерлер малды вакциналап, дұрыс тамақтандырдық деп отыр. Олардың айтуынша, бұл инфекция. Мал өсірушілер аурудың атауын және малға қандай дәрі-дәрмектер пайдаланатынан хабарсыз.

Біз облыстық ветеринарлық басқармамен байланыс орнатып үлгердік. Мамандар сраптама үшін сынамаларды тек 13 мамырда алды, ал нәтижесі екі аптадан кейін ғана дайын болады.

– Біз нәтижені күтеміз, бірақ жұқпалы аурудың бар екенін жоққа шығармаймыз. Егер мал жақсы күтілмеген болса, онда өтемақы болмайды. Егер жұқпалы ауру болса, оны зертханалық зерттеулердің нәтижелері көрсетеді, - деді ШҚО ветеринарлық бөлімнің басшысы Ертай Батхолдин.

Жануарларды қандай-да бір жолмен құтқару үшін фермерлер ұмытылған халықтық емдеу әдістерін еске түсірді. Жануарлардың тұяқтарын ағартқыш пен тұз қосылған арнайы ерітіндімен жуды, бірақ бұл шаралар көмектеспей жатыр.

Халық малдың өлекселерін дезинфекциялайтын құралдарсыз таяз шұңқырларға көмуге мәжбүр.

Авторы: Олег Мамаев, Шығыс Қазақстан облысы

Аударған: Айнұр Дәрібаева