Қанды соғыс тоқтай ма? Путин Курскіде украин сарбаздарына аяушылық танытпауға бұйрық берді

Ресей президенті Владимир Путин 12 наурызда Курск облысына барды. Бұл оның Украинамен шекаралас аймақтарға соңғы айларда жасаған сапарларының бірі. Президент әскери киіммен командалық орталыққа барып, өңірдегі әскери ахуал туралы баяндама тыңдады. Ол бұл сапарында не айтқанын Orda.kz талдады.

Reuters агенттігінің хабарлауынша, Путин әскери басшылыққа Курск облысындағы украин күштерін тез арада жоюды тапсырды. Бас штаб басшысы Герасимов украин әскері қоршауда қалып, оларға жүйелі түрде соққы беріліп жатқанын айтты.

Путин Ресей әскеріне Курск облысын украин күштерінен толық тазартуды тапсырды. Ол украин сарбаздарын, әсіресе шетелдік жалдамалыларды, террорист ретінде қарастырып, оларға Женева конвенциясы нормалары қолданбау керектігін мәлімдеді.

2024 жылдың тамызында украин әскері Курск облысындағы Суджа қаласын уақытша бақылауға алды. Қала тұрғындарының көбі эвакуацияланды, алайда бірнеше жүздеген бейбіт тұрғын сонда қалды. Генерал Эдуард Москалёв басқаратын Украина Қарулы Күштері гуманитарлық көмек ұйымдастырды

2025 жылдың қаңтар-ақпан айларында қалаға әуе соққылары жасалып, бірнеше ғимарат бүлінді. Бейбіт тұрғындар паналаған мектеп-интернат та зақымданды. Украина билігінің хабарлауынша, бір шабуылдан төрт адам мерт болып, тағы бірнешеуі жараланды.

2024 жылдың желтоқсанында Владимир Путин Александр Хинштейнді Курск облысының уақытша губернаторы етіп тағайындады. Ол дағдарысты басқару қажеттігін айтып, азат етілген аудандарда тұрғын үйлерді, коммуналдық инфрақұрылымды және экономиканы қайта қалпына келтіруді талап етті.

Курск облысындағы қақтығыс жалғасуда. Ресей әскері Украина Қарулы Күштерінің бөлімшелерін өңірден толықтай ығыстыруға ұмтылуда, алайда украиндық күштер бұған қатаң қарсылық көрсетіп отыр.

Ресейлік сарапшы Алексей Пильконың айтуынша, Путиннің бұл сапары Мәскеудің ұстанымының қатаң екенін көрсетіп, Ресейдің не келіссөзден бас тартатынын, не өз шарттарын қоятынын аңғартады.

«Бұл – Трамп әкімшілігі үшін Ресейдің жай ғана бітімге келіспейтінін немесе оны өз шарттарымен жүргізетінін білдіретін анық белгі», – деп атап өтті Пилько.  

Ресей көшбасшысының сөз сөйлеуі бітім риторикасына тікелей қайшы келетін бірқатар қатаң мәлімдемелермен қатар жүрді.

«Путин сөз сөйлеу барысында бірнеше қатаң мәлімдеме жасады, олар бітім риторикасына қайшы келеді. Сум облысында 'қауіпсіздік аймағын' құру, украиндық тұтқындарды лаңкес ретінде қарастыру және Женева конвенциясы нормаларын шетелдік жалдамалыларға қолданбау», – деп атап өтті саясаттанушы.

Ертең Мәскеуге АҚШ президентінің арнайы өкілі Стивен Уиткофф бастаған америкалық келіссөз жүргізушілер келеді. Сарапшылардың пікірінше, дәл осы кездесулерден кейін Ресейдің қандай талаптар қоятыны толық анықталмақ.  

«Мүмкін, олардың бірі – украин әскері Ресейдің конституциялық шекарасынан тыс шығарылуы. Өткен жылдың маусым айында Путиннің өзі бітімге келу және келіссөздерді бастау шарты ретінде дәл осыны талап еткен еді. Бұл ұстаным өзгеріссіз қалды ма – соны көреміз», – деп қорытындылады Пилько.

Украинада жағдай қандай?  

Путин соғысқұмар ұстанымда қалып отыр, алайда Украина президенті Владимир Зеленский АҚШ ұсынған Ресеймен 30 күндік атысты тоқтату туралы бастамаға сақтықпен болса да оң көзқарас танытты. Ол бұл уақытты ауқымды бейбіт келісім жасауға мүмкіндік ретінде қарастырып, соғысты аяқтау маңыздылығын атап өтті. Сондай-ақ, Зеленский осы келісімнен кейін АҚШ-тың әскери көмегі мен барлау деректерімен алмасуы қайта жанданғанын құптады.  

«Меніңше, біз күшті қадамдарға сене аламыз. Қазіргі таңда егжей-тегжейін білмеймін, бірақ санкциялық шаралар мен Украинаға қолдаудың күшеюі жайында сөз болып отыр», – деді Зеленский.

Оның айтуынша, Мәскеуге «қысым жасау қадамдары» Вашингтонға және Ресей тарапының келіссөздерінің нәтижелеріне байланысты болады. Зеленский өз ұстанымының «өте байсалды» екенін атап өтті.

«Мен соғысты аяқтағым келеді және Трамптың мұны түсінгенін қалаймын», – деді Украина президенті.

Украина президенті кез келген атысты тоқтату нақты әскери күшпен қамтамасыз етілуі тиіс деп санайды.

Жалпы, Зеленский Украина НАТО-ға мүше болған жағдайда Ресеймен қақтығысты тоқтатуға дайын екенін білдірді, тіпті бұл барлық оккупацияланған аумақтарды бірден қайтаруға мүмкіндік бермесе де. Ол елге Ресейдің одан әрі агрессиясын болдырмау үшін НАТО-ның шұғыл қорғанысы қажет екенін атап өтті. Ал Ресей басып алған жерлерді Украина бақылауына қайтару үшін дипломатиялық қадамдар кейінірек қолданылуы мүмкін.  

Осы уақытта АҚШ-тың республикашыл сенаторы Линдси Грэм егер Ресей президенті Владимир Путин Дональд Трамп әкімшілігі ұсынған атысты тоқтату шарттарынан бас тартса, АҚШ Ресей мен оның сауда серіктестеріне қарсы жаңа қатаң санкциялар енгізетінін мәлімдеді. Сенатордың айтуынша, бұл шаралар Ресейдің өзін ғана емес, оның мұнай, газ және уран сатып алатын серіктес елдерін де қамтиды.

«Егер Ресей бас тартса, біз оларға санкциялар арқылы тозақ ұйымдастыруымыз керек. Ресей Украинаға жасаған қатыгез басқыншылығы үшін жойқын экономикалық ауыртпалықты сезінетін кез келді»  деп жазды Грэм X әлеуметтік желісіндегі парақшасында.